logo

 

ΕΝΑΣ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ

 

 

 

Τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ Δανιήλ

 

 

 

«Αὐτός σήκωσε τίς μαρτίες μας μέ τό διο του τό σμα στό σταυρό, γιά νά πεθάνουμε κι μες ς πρός τήν μαρτία, καί νά ζήσουμε μέσα στό θέλημα το Θεο. Μέ τίς πληγές το Χριστο γιατρευτήκατε»[1].

 

Ὁ κορυφαῖος τοῦ ἱεροῦ συλλόγου τῶν ἁγίων Ἀποστόλων Πέτρος ἐξηγεῖ μέ σαφήνεια τήν πίστη τῆ Ἐκκλησίας γιά τό Πάθος καί τόν μαρτυρικό καί ἐξευτελιστικό θάνατο μέ σταύρωση τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ διδάσκοντας τούς πιστούς α) γιά τόν χαρακτήρα τοῦ θανάτου Του, β) γιά τίς δικές μας ἐνέργειες, καί γ) γιά τά ἀποτελέσματά του :

 

1. Ὁ χαρακτήρας

 

Ὁ θάνατος τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ δέν ἦταν συνήθης. Δέν πέθανε ἀπό ἀσθένεια, ἀπό γηρατειά, στόν ὕπνο Του ἤ αἰφνίδια. Δέν ὑπέστη θάνατο, ὅπως ἡ πλειονότητα τῶν ἀνθρώπων ὑφίσταται. Ἦταν θάνατος μοναδικός. Τήν μοναδικότητά του τονίζουν τά γεγονότα :

 

α΄. Ὅτι ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός δέν ἦταν ἕνας ψιλός (κοινός) ἄνθρωπος, ἀλλά καί Θεός, ἀφοῦ ὅπως λέει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «μόνο στό Χριστό κατοικε σωματικά λη θεότητα»[2] καί «Αὐτός  (ἐν. ὁ Ἰησοῦς Χριστός) εναι εκόνα το όρατου Θεο»[3].

 

Ὁ ἀπόστολος Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστής προσθέτει ὅτι ;

 

« Καί εδαμε (ἐν. οἱ Μαθητές Του) τή θεϊκή του δόξα (δηλ. τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ), τή δόξα πού μοναχογιός τήν χει π’ τόν Πατέρα, κι ρθε γεμάτος χάρη θεϊκή κι λήθεια γιά μας»[4].

 

Ἴδετε καί τήν μαρτυρία τοῦ ἀποστόλου Πέτρου «Λοιπόν, δέ βασιστήκαμε σέ περίτεχνους μύθους γιά νά σς γνωστοποιήσουμε τή δυναμική λευση το Κυρίου μας ησο Χριστο. Μέ τά δια μας τά μάτια εδαμε τό μεγαλεο του, τότε πού Θεός Πατέρας το δωσε τιμή καί δόξα, κι νδοξη μεγαλοπρέπειά του ναφώνησε γι’ ατόν τέτοια φωνή: Ατός εναι γαπητός μου Υός ατός εναι κλεκτός μου. Κι ατή τή φωνή, μες ο διοι πού μασταν μαζί του στό γιο κενο βουνό, τήν κούσαμε νά ρχεται πό τόν ορανό. Κι τσι εμαστε περισσότερο βέβαιοι γιά τήν λήθεια το κηρύγματος τν προφητν, πού καλά κάνετε καί τό προσέχετε, σάν φς πού φέγγει στό σκοτάδι, σότου γλυκοχαράξει τό πρωινό κι νατείλει στίς καρδιές σας αγερινός. Πρώτα π’ λα, νά ξέρετε καλά πώς κανένας δέν μπορε μόνος του νά ρμηνεύσει τίς προφητεες τν Γραφν»[5].

 

β΄. Ὅτι διῆλθε τόν βίο Του «εὐεργετῶν καί ἰώμενος»[6].

 

γ΄. Ὅτι, ὡς ὁμολόγησε ὁ Πιλᾶτος, ἦταν ἀθῶος καί δέν ἔπρεπε νά τιμωρηθεῖ μέ τέτοια βαρύτατη ποινή. Δήλωσε δημόσια πρίν ἐκδώσει τήν ἀπόφαση του γιά τήν σταύρωση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ «ἐγώ οὐχ εὑρίσκω ἐν αὐτῷ αἰτίαν»[7] καί ὁ ληστής πού συσταυρώθηκε μέ τόν Κύριο ὁμολόγησε ἐπιτιμώντας τόν βλάσφημο συσταυρωμένο ληστή  «οὗτος οὐδὲν ἄτοπον ἔπραξεν»[8].

 

Βεβαιώνει ὁ ἀπόστολος Πέτρος ὅτι «Αὐτός (ὁ Ἰησοῦς Χριστός) μαρτία δέν κανε, καί δόλος στό στόμα τόν δέν βρέθηκε»[9].

 

 

 

δ΄. Ὅτι ἦταν θάνατος ἑκούσιος. Ὁ Κύριός μας διακήρυξε, ὅτι κανένας δέν εἶχε ἐξουσία νά Τοῦ ἀφαιρέσει τήν ζωή, ἀλλά ὁ Ἴδιος τήν πρόσφερε θυσία γιά τούς ἀνθρώπους :

 

«Γι’ ατό Πατέρας μέ γαπάει, γιατί γώ θυσιάζω τή ζωή μου, στε νά τήν ξαναπάρω. Κανείς δέ μο τήν παίρνει, λλά γώ πό μόνος μου τήν προσφέρω. πό μένα ξαρτται νά τήν προσφέρω κι πό μένα ξαρτται νά τήν ξαναπάρω. Ατήν τήν ντολή λαβα πό τόν Πατέρα μου»[10].

 

Πρός τόν Πιλᾶτο πού Τοῦ ὑπενθύμισε, ὅτι εἶχε ἐξουσία ἤ νά Τόν ἐλευθερώσει ἤ νά Τόν θανατώσει, εἶπε ὅτι ἡ ἐξουσία τοῦ θανάτου ἀνήκει στόν Θεό:

 

«Τοῦ λέει τότε Πιλάτος: «Σ’ μένα δέν ποκρίνεσαι; Δέν ξέρεις πώς χω ξουσία νά σέ σταυρώσω, πως χω ξουσία καί νά σέ φήσω λεύθερο; Ὁ ησος το ποκρίθηκε: Δέ θά εχες καμιά ξουσία πάνω μου, ν δέ σοῦ εχε δοθε πό τό Θεό, γι’ ατό, κενος πού μέ παρέδωσε σ’ σένα χει μεγαλύτερο κρίμα πό τό δικό σου»[11].

 

 

 

Ἡ λογική τῶν ἀνθρώπων τῆς ἐποχῆς πού ἔγινε ἡ σταύρωση τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καί ὄχι μόνον ἐκείνης, ἀλλά καί τῶν ἑπομένων ἐποχῶν ἀδυνατεῖ νά κατανοήσει καί νά ἑρμηνεύσει αὐτόν τόν θάνατο.

 

Οἱ μέν Ἰουδαῖοι θεωροῦσαν τόν θάνατό Του σκάνδαλο. Ἦταν γι’ αὐτούς ἀδιανόητο ὁ ἐκλεκτός Δοῦλος τοῦ Παντοδύναμου καί Μεγαλοπρεποῦς Θεοῦ, τοῦ Θεοῦ τῶν Δυνάμεων, τοῦ ἐνεργήσαντος τεράστια καί θαυμαστά γιά νά προστατεύσει τούς Ἰσραηλίτες,  νά πάσχει ὡς κακοῦργος. Τήν ἀντίληψη αὐτή ἐξέφραζαν οἱ μυκτηρισμοί καί οἱ εἰρωνεῖες ἐναντίον Του κατά τήν σταύρωση

 

« Τό διο καί ο ρχιερες τόν περιπαίζανε μαζί μέ τούς γραμματες, τούς πρεσβυτέρους καί τούς Φαρισαίους κι λεγαν: Ἄλλους σωσε, δέν μπορε μως νά σώσει τόν αυτό του. άν εναι βασιλιάς το σραήλ, ς κατεβε πό τό σταυρό, καί θά πιστέψουμε σ’ ατόν»[12].

 

Οἱ δέ εἰδωλολάτρες θεωροῦσαν ἀνόητη τήν θυσία τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. εἴτε ἐπειδή πίστευαν, ὅτι μέ μία τέτοια θυσία δέν μπορεῖ νά ἐξιλεωθεῖ καί νά ἐξαγνισθεῖ ἡ διεφθαρμένη κοινωνία. Οἱ σοφοί οὐσιαστικῶς ἀγνοοῦσαν τό σχέδιο τοῦ ζωντανοῦ καί ἀληθινοῦ Θεοῦ γιά τήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων καί τῆς ἀναπλάσεως τοῦ κόσμου. Εἴτε ἐπειδή θεωροῦσαν, ὅτι εἶναι ἄτοπο ἕνας Θεός νά πεθάνει, νά θυσιάζεται. Ποιά ἀνάγκη ἐπιβάλλει αὐτήν τήν θυσία; Ἐνῶ διεπίστωναν τά δεινά τῆς ἀνθρωπότητας δέν γνώριζαν τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο θά ἀπαλλαγοῦν ἀπ’ αὐτά. Γι’ αὐτό ὁ σταυρικός θάνατος φαινόταν σ’ αὐτούς, ὅτι ἦταν μωρία.

 

Τήν πίστη τῶν Χριστιανῶν διακηρύσσει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅτι τό κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου πού στηρίζεται στό σταυρικό θάνατο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ εἶναι «μεῖς μως κηρύττουμε τό σωτήρα Χριστό, καί μάλιστα σταυρωμένο-κήρυγμα παράδεκτο γιά τίς μεσσιανικές προσδοκίες τν ουδαίων καί νόητο γιά τίς ναζητήσεις τν θνικν»[13].

 

Γιά τούς πιστούς ὁ θάνατος αὐτός εἶναι ἀντιπροσωπευτικός. Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός δέχθηκε νά ὑποστεῖ τήν ἄδικη τιμωρία τοῦ θανάτου, ἀφοῦ ἦταν ἀναμάρτητος γιά νά ἀπαλλάξει ἀπό κάθε τιμωρία ὅσους παραβαίνουν τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ καί μετανοοῦν, γιά νά συγχωρηθοῦν, νά ἐξαφανισθοῦν οἱ ἁμαρτίες τους. Τό κήρυγμα τῶν ἁγίων Ἀποστόλων αὐτή τήν ἀλήθεια διδάσκει, ὅπως αὐτό πού ἀκολουθεῖ:

 

 «μαρτία πρχε στόν κόσμο καί πρίν νά δοθε νόμος, χωρίς μως τό νόμο δέ μποροσε νά θεωρηθε ς μαρτία παράβαση τν ντολν του. Ὡστόσο, θάνατος κυριάρχησε σ’ λους τούς νθρώπους, πό τόν δάμ ς τό Μωυσ, κόμα καί σ’ ατούς πού δέν μάρτησαν πως δάμ, πού παράκουσε μία ρητή ντολή το Θεο. δάμ ταν προτύπωση το μελλοντικο γενάρχη. Ἡ χάρη μως το Θεο, πού φερε Χριστός, δέ συγκρίνεται μέ τήν παράβαση το δάμ. Γιατί άν παράβαση νός νθρώπου εχε σάν συνέπεια τό θάνατο λων, πολύ περισσότερο χάρη πού μς δώρισε, πλούσια δωρεά τς χάρης πού φερε στόν κόσμο νας νθρωπος, ησος Χριστός, πλημμύρισε λη νθρωπότητα. Δέ συγκρίνεται πλούσια δωρεά το Χριστο μέ τό κακό πού κανε μαρτία νός νθρώπου. Γιατί πόφαση γιά τό να παράπτωμα ταν καταδικαστική, ν χαριστική πράξη γιά τά πολλά παραπτώματα δήγησε στήν θώωση.

 

Ἔφτασε, λοιπόν, τό παράπτωμα νός νθρώπου γιά νά κυριαρχήσει θάνατος σ’ λον τόν κόσμο, ξαιτίας νός νθρώπου. Τό διο, κι κόμα περισσότερο, νας ησος Χριστός θά γίνει ατία νά κυριαρχήσουν μέσα στήν ληθινή ζωή σοι ποδέχονται τήν φθονη χάρη το Θεο καί τή δωρεά τς λυτρώσεως. Τό συμπέρασμα εναι πώς, πως τό να παράπτωμα γινε ατία καταδίκης λων τν νθρώπων, τσι καί τό σωτήριο ργο γινε ατία σωτηρίας καί ζως γιά λους τους νθρώπους. Κι πως παρακοή το νός νθρώπου κανε λη τήν νθρωπότητα μαρτωλή, τσι καί μέ τήν πακοή το νός θά ναγνωριστον λοι δίκαιοι πό τό Θεό. Ἀνάμεσα στούς δύο γενάρχες μπκε στό μεταξύ νόμος, γιά νά φανον πόσο πολλά ταν τά νθρώπινα παραπτώματα. Κι που μαρτία φάνηκε στό ληθινά τρομακτικό της μέγεθος, κε χάρη το Θεο τήν περκάλυψε μέ τό παραπάνω. Ὅπως μέ τό πλο το θανάτου κυριάρχησε στόν κόσμο μαρτία, τσι θά κυριαρχήσει καί χάρη μέ τή σωτηρία, πού δηγε στήν αώνια ζωή μέσω το ησο Χριστο το Κυρίου μας»[14].

 

Αὐτό εἶναι τό νόημα τῶν λόγων τοῦ ἀποστόλου Πέτρου, ὅτι ὁ Χριστός ἀνέβασε (ἀνεβίβασε) μέ τό σῶμα Του στό σταυρό τίς ἁμαρτίες μας.

 

Εἶναι θάνατος πού ἀποκαλύπτει τήν σοφία τοῦ Θεοῦ, πού μετατρέπει τόν θάνατο τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ γιά μᾶς σέ δικαιοσύνη, ἁγιασμό καί ἀπολύτρωση (Πρός  Κορινθίους Α΄, α΄ 30).

 

* * * * *

 

2. Οἱ δικές μας ἐνέργειες

 

Τά ἀποτελέσματα τῆς σταυρικῆς θυσίας τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ γιά νά ἰσχύσουν σέ μᾶς, στόν καθένα προσωπικά ὀφείλουμε κατά τόν ἀποστολικό λόγο:

 

α΄. Νά νεκρώσουμε τήν ἁμαρτία. Ὁ ἀπόστολος Παῦλος προτρέπει τούς πιστούς

 

«Νεκρώσατε τά μέλη ὑμῶν τά ἐπί τῆς γῆς» (Πρός Κολοσσαεῖς γ΄ 5)

 

β΄. Νά ζήσουμε μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἐπίσης ὁ ἀπόστολος Παῦλος ἐξηγεῖ τόν σκοπό τοῦ μυστηρίου τῆς σαρκώσεως του Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ πού κορυφώθηκε μέ τόν Σταυρικό θάνατό Του

 

«᾿Επεφάνη γὰρ ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ ἡ σωτήριος πᾶσιν ἀνθρώποις, παιδεύουσα ἡμᾶς ἵνα ἀρνησάμενοι τὴν ἀσέβειαν καὶ τὰς κοσμικὰς ἐπιθυμίας σωφρόνως καὶ δικαίως καὶ εὐσεβῶς ζήσωμεν ἐν τῷ νῦν αἰῶνι» (Πρός Τίτον β΄ 11-12)

 

 

 

3. Ἡ θεραπεία μας.

 

Ἔτσι ὁ θάνατος τοῦ Κυρίους μας ἀποκαθιστᾶ τήν βλάβη καί τό τραῦμα πού προξενεῖ ἡ ἁμαρτία στήν ψυχή καί στήν ζωή μας.

 

 

 



[1] «Τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν αὐτὸς (δηλαδή ὁ Χριστός) ἀνήνεγκεν ἐν τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τὸ ξύλον, ἵνα ταῖς ἁμαρτίαις ἀπογενόμενοι τῇ δικαιοσύνῃ ζήσωμεν· οὗ τῷ μώλωπι αὐτοῦ ἰάθητε» Πέτρου Α΄, β΄ 24.

 

[2] «ἐν αὐτῷ (δηλ. στόν Ἰησοῦ Χριστόκατοικεῖ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς» Πρός Κολοσσαεῖς β΄, 9.

[3] « Ἰησοῦς Χριστός ἐστί εἰκών τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου» (Πρός Κολοσσαεῖς α΄, 15)

[4] « Ἐθεασάμεθα (ἐν. οἱ Μαθητές Του) τὴν δόξαν αὐτοῦ, (δηλ. τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ) δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός, πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας» Ἰωάννου α΄, 14.

 

[5] «Οὐ γὰρ σεσοφισμένοις μύθοις ἐξακολουθήσαντες ἐγνωρίσαμεν ὑμῖν τὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ δύναμιν καὶ παρουσίαν, ἀλλ᾿ ἐπόπται γενηθέντες τῆς ἐκείνου μεγαλειότητος. Λαβὼν γὰρ παρὰ Θεοῦ πατρὸς τιμὴν καὶ δόξαν φωνῆς ἐνεχθείσης αὐτῷ τοιᾶσδε ὑπὸ τῆς μεγαλοπρεποῦς δόξης, οὗτός ἐστιν υἱός μου ἀγαπητός, εἰς ὃν ἐγὼ εὐδόκησα, καὶ ταύτην τὴν φωνὴν ἡμεῖς ἠκούσαμεν ἐξ οὐρανοῦ ἐνεχθεῖσαν, σὺν αὐτῷ ὄντες ἐν τῷ ὄρει τῷ ἁγίῳ. Καὶ ἔχομεν βεβαιότερον τὸν προφητικὸν λόγον, καλῶς ποιεῖτε προσέχοντες ς λύχνῳ φαίνοντι ἐν αὐχμηρῷ τόπῳ, ἕως οὗ ἡμέρα διαυγάσῃ καὶ φωσφόρος ἀνατείλῃ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν, τοῦτο πρῶτον γινώσκοντες, ὅτι πᾶσα προφητεία γραφῆς ἰδίας ἐπιλύσεως οὐ γίνεται» Β΄ Πέτρου α΄, 16-20.

[6] Πράξεων ι΄ 38.

[7] Ἰωάννου ιη΄ 38.

[8] Λουκᾶ κγ΄ 41.

[9] «(Ὁ Χριστός) ἁμαρτίαν οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ εὑρέθη δόλος ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ» Α΄ Πέτρου β΄, 22.

[10] «Διὰ τοῦτο ὁ πατήρ με ἀγαπᾷ, ὅτι ἐγὼ τίθημι τὴν ψυχήν μου, ἵνα πάλιν λάβω αὐτήν. οὐδεὶς αἴρει αὐτὴν ἀπ' ἐμοῦ, ἀλλ' ἐγὼ τίθημι αὐτὴν ἀπ' ἐμαυτοῦ· ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι αὐτήν, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν· ταύτην τὴν ἐντολὴν ἔλαβον παρὰ τοῦ πατρός μου » Ἰωάννου ι΄ 17-18.

[11] «μοὶ οὐ λαλεῖς; οὐκ οἶδας ὅτι ἐξουσίαν ἔχω σταυρῶσαί σε καὶ ἐξουσίαν ἔχω ἀπολῦσαί σε; ἀπεκρίθη ᾿Ιησοῦς· οὐκ εἶχες ἐξουσίαν οὐδεμίαν κατ' ἐμοῦ, εἰ μὴ ἦν σοι δεδομένον ἄνωθεν· διὰ τοῦτο ὁ παραδιδούς μέ σοι μείζονα ἁμαρτίαν ἔχει» Ἰωάννου ιθ΄ 10-11.

[12] « Ὁμοίως δὲ καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἐμπαίζοντες μετὰ τῶν γραμματέων καὶ πρεσβυτέρων καὶ Φαρισαίων ἔλεγον· ἄλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι· εἰ βασιλεὺς ᾿Ισραήλ ἐστι, καταβάτω νῦν ἀπὸ τοῦ σταυροῦ καὶ πιστεύσομεν ἐπ᾿ αὐτῷ» Ματθαίου κζ΄ 41-42.

[13] «᾿Ιουδαίοις μὲν σκάνδαλον, ῞Ελλησι δὲ μωρίαν, αὐτοῖς δὲ τοῖς κλητοῖς, ᾿Ιουδαίοις τε καὶ ῞Ελλησι, Χριστὸν Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν » Πρός Κορινθίους Α΄ α΄ 23.

[14] «Ἄχρι γὰρ νόμου ἁμαρτία ἦν ἐν κόσμῳ, ἁμαρτία δὲ οὐκ ἐλλογεῖται μὴ ὄντος νόμου· ἀλλ᾿ ἐβασίλευσεν ὁ θάνατος ἀπὸ ᾿Αδὰμ μέχρι Μωϋσέως καὶ ἐπὶ τοὺς μὴ ἁμαρτήσαντας ἐπὶ τῷ ὁμοιώματι τῆς παραβάσεως ᾿Αδάμ, ὅς ἐστι τύπος τοῦ μέλλοντος. ᾿Αλλ᾿ οὐχ ὡς τὸ παράπτωμα, οὕτω καὶ τὸ χάρισμα. εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι οἱ πολλοὶ ἀπέθανον, πολλῷ μᾶλλον ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ δωρεὰ ἐν χάριτι τῇ τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ εἰς τοὺς πολλοὺς ἐπερίσσευσε. καὶ οὐχ ὡς δι᾿ ἑνὸς ἁμαρτήσαντος τὸ δώρημα· τὸ μὲν γὰρ κρῖμα ἐξ ἑνὸς εἰς κατάκριμα, τὸ δὲ χάρισμα ἐκ πολλῶν παραπτωμάτων εἰς δικαίωμα.εἰ γὰρ τῷ τοῦ ἑνὸς παραπτώματι ὁ θάνατος ἐβασίλευσε διὰ τοῦ ἑνός, πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάριτος καὶ τῆς δωρεᾶς τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες ἐν ζωῇ βασιλεύσουσι διὰ τοῦ ἑνὸς ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ. ῎Αρα οὖν ὡς δι᾿ ἑνὸς παραπτώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς κατάκριμα, οὕτω καὶ δι᾿ ἑνὸς δικαιώματος εἰς πάντας ἀνθρώπους εἰς δικαίωσιν ζωῆς. ὥσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοί, οὕτω καὶ διὰ τῆς ὑπακοῆς τοῦ ἑνὸς δίκαιοι κατασταθήσονται οἱ πολλοί. νόμος δὲ παρεισῆλθεν ἵνα πλεονάσῃ τὸ παράπτωμα. οὗ δὲ ἐπλεόνασεν ἡ ἁμαρτία, ὑπερεπερίσσευσεν ἡ χάρις, ἵνα ὥσπερ ἐβασίλευσεν ἡ ἁμαρτία ἐν τῷ θανάτῳ, οὕτω καὶ ἡ χάρις βασιλεύσῃ διὰ δικαιοσύνης εἰς ζωὴν αἰώνιον διὰ ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν» Πρός Ρωμαίους ε΄ 13-21.