logo

 Ἁγία καί Μεγάλη Ἑβδομάδα

Τοῦ Μητροπολίτου Καισαριανῆς, Βύρωνος καί Ὑμηττοῦ Δανιήλ

 

Μετά τήν νάσταση το Λαζάρου (Ἰωάννου ια΄ 1-45), ησος ρθε στά εροσόλυμα, γιά νά γιορτάσει τό Πάσχα μέ τούς μαθητές Του.

λαός Τόν περίμενε καί Τόν ποδέχθηκε μέ ἐνθουσιασμό μέ κλαδιά φοινίκων φωνάζοντας: «Ελογημένος εσαι σύ πού ρχεσαι πό τό Θεό» (Ματθαίου κα΄ 29).

Ὅλοι πανηγύριζαν κτός πό τούς Γραμματες καί τούς Φαρισαίους πού ἐξοργίσθηκαν καί ἐνοχλήθηκαν γι’ αὐτό καί ποφάσισαν νά Τόν συλλάβουν καί νά Τόν θανατώσουν, χωρίς λλη ναβολή.

 

Μεγάλη βδομάδα εναι φιερωμένη στά για καί σωτήρια Πάθη τοῦ Κυρίου μας ησο Χριστοῦ, τά ὁποῖα μέ τήν θέλησή Του ἀποδέχθηκε καί ὑπέμεινε. Ἀρχίζει πό τήν Κυριακή τν Βαΐων τό βράδυ, πού, τελεται κολουθία το Νυμφίου καί τελειώνει τό Μεγάλο Σαββάτο.

 

Μεγάλη βδομάδα ποτελε τό κέντρο τῆς πνευματικς ζως καί τῆς θείας λατρείας τς ρθόδοξης κκλησίας, πως ατή κφράζεται μέ τό κκλησιαστικό τος. Οἱ πιστοί βιώνουν τά γεγονότα τοῦ σωτηριώδους Πάθους τοῦ Λυτρωτοῦ τους Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ συμμετέχοντας διδασκόμενοι καί προσευχόμενοι στίς τελούμενες ἱερές Ἀκολουθίες  Λέγεται, δέ, Μεγάλη βδομάδα, κατά τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο χι γιατί χει περισσότερες μεγαλύτερες μέρες πό τίς λλες βδομάδες, λλά γιατί τά γεγονότα τά ποα καλε κκλησία νά βιώσουν οἱ πιστοί κατά τή διάρκειά της, εναι πράγματι μεγάλα καί μοναδικά.

 

Γιά νά διευκολύνονται οἱ πιστοί νά συμμετέχουν στίς Ἱερές Ἀκολουθίες τῶν ἡμερῶν ἡ Ἁγία Ἐκκλησία μας ἔχει ἐπιφέρει ἀλλαγές στό σύστημα τελέσεως τῶν ἱερῶν Ἀκολουθιῶν καί ἔχει μεταφέρει τίς πρωϊνές Ἀκουλουθίες νά τελοῦνται τό ἑσπέρας τῆς προηγούμενης ἡμέρας καί τίς ἑσπερινές νά τελοῦνται τό πρωΐ τῆς ἴδιας ἡμέρας.

 

Κυριακή Βαΐων βράδυ τελεῖται ὁ Ὄρθρος τῆς Μεγάλης Δευτέρας:

Τή Μεγάλη Δευτέρα κυριαρχον δύο γεγονότα:

α) ζωή το ωσήφ το νδέκατου γιο το Πατριάρχη ακώβ, το νομαζόμενου Παγκάλου, δηλαδή το ραίου στό σμα καί στή ψυχή. ωσήφ προεικονίζει μέ τήν περιπέτειά του (πουλήθηκε σκλάβος στήν Αἴγυπτο) τόν διο τόν Χριστό καί τό Πάθος Του (Γενέσεως λζ΄ 36).

β) Τό περιστατικό τς ξηρανθείσης καρπης συκις (Ματθαίου 21, 18-22) πού συμβολίζει τόν Ἰσραηλιτικό λαό καί γενικά τήν ζωή ἐκείνων πού ἐνῶ δέχονται πλούσια τίς δωρεές τοῦ Θεοῦ παραμένουν ἄκαρποι δηλαδή δέν ἔχουν πίστη καί οὐσιαστική ἀρετή .

 

 Τή Μεγάλη Δευτέρα τό πρωΐ τελεῖται ἡ Προηγιασμένη, τό βράδυ ὁ Ὄρθρος τῆς Μεγάλης Τρίτης:

Τήν Μεγάλη Τρίτη θυμόμαστε καί ζομε δύο παραβολές:

α) Τν δέκα παρθένων (Ματθαίου κε΄, 1-13) πού μς διδάσκει νά εμαστε τοιμοι νά συναντήσουμε τόν Νυμφίο Χριστό γεμάτοι πό πίστη καί ἐνάρετα ἔργα

β) Τν Ταλάντων (Ματθαίου κε΄, 14-30), πού μς διδάσκει νά εμαστε ργατικοί καί νά καλλιεργομε καί νά αξάνουμε τά ποικίλα χαρίσματα μέ τά ὁποῖα μᾶς προίκησε ὁ Θεός.

 

Τή Μεγάλη Τρίτη τό πρωΐ τελεῖται ἡ Προηγιασμένη, τό βράδυ ὁ Ὄρθρος τῆς Μεγάλης Τετάρτης.

Μεγάλη Τετάρτη εναι φιερωμένη:

α΄. Στήν μετάνοια τῆς μαρτωλῆς γυναίκας (Λουκᾶ ζ, 47). Ἡ μετανιωμένη γυναίκα λειψε τά πόδια το Κυρίου μέ ἀκριβό μύρο καί συγχωρήθηκε γιά τά μαρτήματά της, γιατί δειξε μεγάλη γάπη καί πίστη στόν Κύριο

β΄. Στήν προδοσία τοῦ Ἰούδα.

μετάνοια ατς τς γυναίκας παρουσιάζεται σέ ντιδιαστολή μέ τήν προδοσία το ούδα. Ὅταν γυναίκα ρχισε νά μυρώνει τά πόδια το Κυρίου, ούδας θεώρησε τήν νέργεια ατή ς σπατάλη. λεγε ὑποκριτικά πώς τά χρήματα το μύρου θά βοηθοσαν κάποιους φτωχούς. Ὅταν Χριστός δέν τήν σταμάτησε, ὁ Ἰούδας τρεξε στούς ρχιερες τν ουδαίων καί συμφώνησε τήν σύλληψη το Χριστο παίρνοντας ὡς ἀμοιβή τά τριάντα ἀργύρια.

γ.΄ Ἐπίσης στήν περικοπή τοῦ Λουκᾶ ἐλέγχεται καί ὁ Φαρισαῖος οἰκοδεσπότης ὁ γέρος Σίμων ὁ λεπρός γιά τήν περιφρόνηση πρός τόν Κύριο καί τήν ὑποκρισία του. 

δ.΄ Σέ κάποια σημεα τς μνογραφίας τς μέρας παρουσιάζεται καί σύγκληση το παράνομου Συνεδρίου τῶν Ἰουδαίων, πού ἀποφάσισε τήν θανάτωση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Μέ τήν ὑπενθύμιση τῆς μετάνοιας τῆς ἁμαρτωλῆς γυναίκας κκλησία μς καλεῖ νά μετανοήσουμε κι μες. διαίτερη ποιητική καί μουσική ἀξία χει τό τροπάριο τς μνογράφου λογίας Μοναχῆς Κασσιανς, πού κούγεται στό τέλος τς κολουθίας.

 

             Τή Μεγάλη Τετάρτη τό πρωΐ τελεῖται ἡ Προηγιασμένη, τό ἀπόγευμα τό ἱερό Μυστήριο τοῦ ἁγίου Εὐχελαίου καί τό βράδυ ὁ Ὄρθρος τῆς Μεγάλης Πέμπτης.

Τήν Μεγάλη Πέμπτη γιορτάζουμε τέσσερα γεγονότα:

α) Τόν ερό Νιπτήρα, τό πλύσιμο δηλαδή τν ποδιν τν μαθητν πό τόν Κύριο, πού δείχνει τό μεγαλεῖο τῆς ταπείνωσης καί τό ποιά πρέπει νά εναι διακονία τν πιστν στήν κκλησία.

β) Τό Μυστικό Δεπνο, δηλαδή τήν παράδοση το Μυστηρίου τς θείας Εχαριστίας. Ὁ Κύριός μας ἐτέλεσε τήν πρώτη θεία Λειτουργία καί μετέδωσε μέ τά πανάγια χέρια Του τό ἅγιο Σῶμα Του καί τό τίμιο Αἷμα Του στά εἴδη τοῦ εὐλογημένου  Ἄρτου καί τοῦ Οἴνου 

γ) Τήν ὑπερφυᾶ προσευχή καί τήν ἀγωνία το Κυρίου, στό ρος τν λαιν καί

δ) Τήν προδοσία το ούδα καί τήν σύλληψή τοῦ Ἰησοῦ ἀπό τούς Ἄρχοντες θρησκευτικούς καί πολιτικούς, δηλαδή τήν ρχή το Πάθους τοῦ Κυρίου.

 

 Τή Μεγάλη Πέμπτη τό πρωΐ τελεῖται ὁ Ἑσπερινός τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς μέ θεία Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου καί τό βράδυ ὁ Ὄρθρος τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς.

 

Τήν Μεγάλη Παρασκευή χουμε τήν Κορύφωση το θείου Δράματος μέ τήν «κολουθία τν Παθν». Στήν Ἀκολουθία αὐτή προστίθεντο τά δεκαπέντε Ἀντίφωνα καί τά Δώδεκα Εὐαγγέλια

Θυμόμαστε καί βιώνουμε τά σωτήρια καί φρικτά Πάθη το Κύριου καί Θεο μας. Δηλαδή: α) τά πτυσίματα, β) τά μαστιγώματα, γ) τίς κοροϊδίες, δ) τούς ξευτελισμούς, ε) τήν χλεύη, στ)  τίς εἰρωνεῖες, ζ)τά κτυπήματα, η) τό γκάθινο στεφάνι, θ) τήν ἄδικη διπλή δίκη. Θρησκευτικά δικάστηκε ἀπό τούς Ἀρχιερεῖς Ἄννα καί Καϊάφα, τό Μέγα Συνέδριο τῶν Ἰουδαίων καί πολιτικά ἀπό τούς Ρωμαίους διοικητές τῆς περιοχῆς Πιλᾶτο καί Ἡρώδη Ἀντίπα, ι) τήν ἐπικύρωση τῆς θανατικῆς ποινῆς τῆς σταυρώσεως, ια) τήν Σταύρωση   καί τέλος ιβ) τόν θάνατο τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστο.

 

Τή Μεγάλη Παρασκευή πρωί τελονται ο ξς κολουθίες:

α΄. Ἀκολουθία τν Μεγάλων καί  Βασιλικῶν ρν (τό ὄνομά τους ὀφείλεται σέ ἀντιδιαστολή τῶν τελουμένων καθημερινῶν πρωϊνῶν Ἀκολουθιῶν ἐπειδή σ’ αὐτές ἐκτός τῶν τριῶν Ψαλμῶν καί τά λοιπά τῶν Ὡρῶν πού τελοῦνται τίς καθημερινές διαβάζονται τρία ἀναγνώσματα 1. τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (ἀπό τίς Προφητεῖες), 2. τῆς Καινῆς Διαθήκης (Ἀπόστολος καί Εὐαγγέλιο) καί 3 ὕμνοι) εἶναι ἰδιόμελα μέ θέματα ἀπό τά πρόσωπα καί τά γεγονότα τῆς σταυρώσεως.  

β΄. Στίς 12.00 τό μεσημέρι ὁ Ἑσπερινός τοῦ Μεγάλου Σαββάτου ἡ ποκαθήλωση καί ἡ ταφή το Κυρίου πό τόν ωσήφ πού καταγόταν ἀπό τήν Ἀριμαθαία καί τόν Νικόδημο τόν Φαρισαο, μέλος τοῦ Μεγάλου Συνεδρίου  καί κρυφό μαθητή το Κυρίου.

Τό βράδυ ὁ Ὄρθρος τοῦ Μεγάλου Σαββάτου ὅπου ψάλλονται, τά γκώμια καί χουμε τήν περιφορά το πιταφίου.

Οἱ Ἀκολουθίες ἔχουν ὡς θέμα :

α) τήν ταφή το  θείου Σώματος τοῦ Κυρίου μας καί β) τήν κάθοδο τῆς ψυχῆς Του στόν δη, πού ἦταν ἑνωμένη μέ τήν θεότητά Του, που κήρυξε σέ λους τούς νεκρούς τήν λύτρωση καί τήν σωτηρία διά τῆς πίστεως.

 

 

Τό Μεγάλο  Σάββατο πρωϊ καί νύχτα πό τίς 12.00.

Τό Μεγάλο Σαββάτο τό πρωΐ τελεῖται ὁ Ἑσπερινός τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα μέ θεία Λειτουργία τοῦ Μεγάλου Βασιλείου κι χουμε τήν λεγόμενη «Πρώτη νάσταση», δηλαδή τό προανάκρουσμα τς ναστάσεως πού μεταδίδουν οἱ μνοι καί τς προσμονς τς λύτρωσης λης της κτίσης πό τή φθορά καί τό θάνατο!

Τό Μεγάλο Σάββατο τά μεσάνυχτα (δηλαδή οσιαστικά τήν Κυριακή), τελεῖται ἡ Ἀκολουθία τῆς Ἀναστάσεως καί θεία Λειτουργία τοῦ Πάσχα πού ἑορτάζουμε τήν ζωηφόρο νάσταση το Κυρίου μας, τήν ττα το θανάτου καί τς φθορς.

Τό πόγευμα, τελεται «σπερινός τῆς γάπης», που σέ πολλές γλσσες διαβάζεται τό ερό εαγγέλιο καί διατρανώνεται παγκοσμίως νίκη το θανάτου καί ποχή τς Καινούριας Διαθήκης, τς χαρς καί τς ναστάσιμης λπίδας.

 

Ποιό εναι τό βαθύτερο νόημα τν Παθν καί τς νάστασης;

Ο πιστοί βιώνουμε τά Πάθη καί τήν νάσταση το Χριστο συμμετέχοντας νεργά σέ ατά μέ «συμπόρευση», συσταύρωση» καί «συνανάσταση». Χριστός μέ τή θέληση Του (κουσίως), παθε καί νέστη γιά νά σωθομε λοι μες! Ατό σημαίνει τι δέν λυπούμαστε «μοιρολατρικά» γιά τό Πάθος Του, λλά γιά τίς δίκες μας μαρτίες καί φο μετανιώσουμε ελικρινά, μπορομε τήν ντικειμενική σωτηρία πού χάραξε Χριστός, νά τήν κάνουμε καί ποκειμενική - προσωπική σωτηρία!