Ὁ Γάμος στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν εἶναι ἁπλῶς μία κοινωνικὴ ἢ νομικὴ πράξη, ἀλλὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ Ἱερὰ Μυστήρια — ἡ ἕνωση ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς «εἰς σάρκα μίαν», εὐλογημένη ἀπὸ τὸν Θεό.
Ὁ Χριστιανικὸς Γάμος
Ἀγαπητοί μας,
Μὲ συναίσθηση τῆς ποιμαντικῆς εὐθύνης, γράφουμε τὰ παρακάτω λόγια πρὸς ἐσᾶς ποὺ ἐπιθυμεῖτε νὰ τελέσετε τὸν γάμο σας. Τὸ μυστήριο τοῦ Γάμου, ὅπως καὶ τὰ ὑπόλοιπα ἱερὰ Μυστήρια, εἶναι κι αὐτὸ θεοσύστατο. Λαμβάνει τὴν ἀρχή του ἀπὸ τὴν πρώτη ἐκείνη δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου. Διαβάζουμε στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὅτι κατὰ τὴ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου ὁ Θεὸς δημιουργεῖ καὶ τοποθετεῖ δίπλα στὸν Ἀδὰμ καὶ τὴ γυναῖκα, τὴν Εὔα, μὲ σκοπὸ τὴν συντροφικότητα καὶ τὴν δημιουργικὴ ἐπιστασία στὴν παραδεισένια κατάσταση στὴν ὁποία ζοῦσαν. Ἡ ἔκπτωση τῶν πρωτόπλαστων ἀπὸ αὐτὴ τὴν κατάσταση δὲν ἄλλαξε αὐτὴ τὴν ἀνάγκη. Ἄνδρας καὶ γυναῖκα νὰ ἑνώνουν τὶς ζωές τους καὶ τὶς ὑπάρξεις τους ὥστε νὰ διανύουν μαζὶ τὸν ἐπίγειο βίο τους δημιουργικὰ καὶ μαζὶ νὰ πορευθοῦν πρὸς ἐκείνη τὴν παραδείσια ζωὴ ποὺ δὲν εἶναι ἄλλη παρὰ ἡ ζωὴ μὲ τὸν Δημιουργό τους.
Μέσα σὲ αὐτὸ τὸ γενικὸ πλαίσιο καὶ μὲ αὐτὸ τὸ σκεπτικὸ ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ ὡς στοργικὴ μητέρα εὐλογεῖ τὴν σχέση τοῦ ἀνδρόγυνου καὶ τὴν ἀναγάγει συμβολικὰ στὴ θυσιαστικὴ σχέση τοῦ σαρκωμένου Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ Χριστοῦ μὲ τὸν κόσμο. Ὅπως ὁ Κύριος ἦλθε στὸν κόσμο γιὰ νὰ κηρύξει, νὰ σταυρωθεῖ καὶ νὰ ἀναστηθεῖ παρέχοντας τὴ λύτρωση ἀπὸ τὸ αἰώνιο ἀδιέξοδο ποὺ οἱ ἄνθρωποι εἶχαν περιέλθει, ἔτσι καὶ ἡ σχέση ἄνδρα καὶ γυναίκας μέσα στὸν εὐλογημένο γάμο εἰκονίζει ἐκείνη ἀκριβῶς τὴ θυσία τοῦ Κυρίου.
Εἶναι λοιπὸν μέγα τὸ μυστήριο τοῦ γάμου1. Μεγάλο! Μεγάλο διότι εἶναι ὅρκος ἰσόβιας κοινῆς ζωῆς ἐνώπιον τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι καὶ μοναδικὸ διότι εἶναι ἀδιάλυτο. Τὸ ἀνδρόγυνο χωρίζει προσωρινὰ μόνον ὁ θάνατος μέχρι τὴν τελικὴ αἰώνια ζωή.
Ὁ ὅρκος λοιπὸν ἰσόβιας κοινῆς ζωῆς ἀποτελεῖ καὶ ὅρκο θυσιαστικῆς ἀγάπης μεταξὺ ἄνδρα καὶ γυναίκας. Καὶ ἡ θυσιαστικὴ αὐτὴ ἀγάπη ἀνανεώνεται καὶ ἰσχυροποιεῖται ὄχι ἀόριστα ἀλλὰ συγκεκριμένα. Μὲ τὴν κοινωνία του μὲ τὸν Χριστὸ στὸ Ποτήριο τῆς Ζωῆς. Στὴ Θεία Εὐχαριστία. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, μὲ τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου στὶς ψυχές, ἔρχεται ἡ εἰρήνη καὶ ἡ κάθε δυσκολία ἀντιμετωπίζεται εὐκολότερα.
Ἀγαπητοί μας. Σὲ καιροὺς ὅπου ὅλα εὐτελίζονται, ἐκκοσμικεύονται καὶ τὰ κριτήρια τῶν περισσότερων ἀνθρώπων ἀλλοιώνονται μὲ τὴν γενικότερη ἐσωστρέφεια καὶ ἀτομικότητα ποὺ καλλιεργεῖται, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἐξακολουθεῖ νὰ κηρύττει καὶ νὰ διαφυλάττει τὴν μοναδικὴ ὀρθότητα τοῦ βίου. Τὴν ἐπένδυση τῆς ζωῆς στὸν Χριστὸ μὲ ὅσα Ἐκεῖνος διδάσκει. Τὴν ἐξωστρέφεια πρὸς τὸν ἄλλο ἄνθρωπο. Αὐτὸ διακονεῖ καὶ τὸ ἱερὸ μυστήριο τοῦ Γάμου. Ἀναδημιουργεῖ τὸ ἀνδρόγυνο καὶ τὸ τοποθετεῖ ἀκόμα καὶ στὴν τιμητικὴ θέση τῶν δημιουργῶν νέας ζωῆς.
Γιὰ τὸ μυστήριο τοῦ Γάμου ὑπάρχει πλούσια βιβλιογραφία ποὺ ἐπεξηγεῖ τὴν ἀκολουθία καὶ τοὺς συμβολισμούς της. Ἀξίζει νὰ τὴν ἀναζητήσετε καὶ νὰ τὴν μελετήσετε2. Τὸ ἁρμόδιο Γραφεῖο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκλεκτοὶ ἐφημέριοι τῶν ἐνοριῶν μας εἶναι πρόθυμοι νὰ σᾶς παράσχουν κάθε βοήθεια καὶ διευκρίνηση ὄχι μόνο γιὰ τὰ ἀπαιτούμενα ἔγγραφα ἀλλὰ κυρίως γιὰ τὴν πνευματικὴ οὐσία τοῦ μυστηρίου. Μὴν διστάσετε νὰ ἀπευθυνθεῖτε σὲ αὐτούς.
Εὐχόμαστε ἡ νέα σας κοινὴ ζωὴ νὰ γεμίζει ἀπὸ τὴν παρουσία τοῦ Κυρίου καὶ νὰ αὐξάνει τὴν μεταξύ σας ἀγάπη στὴν πορεία πρὸς τὴ Βασιλεία Του.
Νὰ ζήσετε!Ὁ συμβολισμὸς τῶν τελουμένων
Τὰ Στέφανα
Σύμβολα τιμῆς καὶ βασιλείας, ἀλλὰ καὶ μαρτυρίου — τὸ ζεῦγος καλεῖται νὰ βασιλεύσει μὲ αὐτοθυσία στὸ νέο του «βασίλειο», τὴν οἰκογένεια.
Τὸ Κοινὸ Ποτήριο
Δηλώνει τὴν κοινὴ πλέον ζωή — τὴ μοιρασιὰ κάθε χαρᾶς καὶ κάθε δοκιμασίας «εἰς τὸ ἑξῆς» μαζί.
Τὰ Δακτυλίδια
Στὸν Ἀρραβῶνα, ἡ ἀνταλλαγὴ τῶν δακτυλιδιῶν φανερώνει τὴ δέσμευση καὶ τὴν ἀμοιβαία ἐμπιστοσύνη τῶν μελλονύμφων.
Ὁ Χορὸς τοῦ Ἠσαΐα
Ἡ κυκλικὴ πορεία, χωρὶς ἀρχὴ καὶ τέλος, συμβολίζει τὴν αἰωνιότητα τοῦ δεσμοῦ καὶ τὴ χαρὰ τῆς Ἐκκλησίας.
Ἡ θεολογικὴ σημασία
Ὁ γάμος εἶναι εἰκόνα τῆς ἑνώσεως Χριστοῦ καὶ Ἐκκλησίας καὶ ὁδὸς ἁγιασμοῦ. Οἱ σύζυγοι, μέσα ἀπὸ τὴν ἀμοιβαία ἀγάπη, τὴν ὑπομονὴ καὶ τὴ θυσία, πορεύονται μαζὶ πρὸς τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Γι' αὐτὸ καὶ ἡ Ἐκκλησία ὀνομάζει τὸν γάμο «Μυστήριο» — τόπο ὅπου ἐνεργεῖ ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ.