Άγιος Θωμάς ο Απόστολος
Συναξάρι
Τοῦ Ἁγίου Ἀποστόλου Θωμᾶ. Τῆς Ἁγίας Μάρτυρος Ἐρωτηΐδος.
Βίος και Πολιτεία
Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Θωμᾶς καταγόταν ἀπὸ τὴν Γαλιλαία καὶ ὑπῆρξε εἷς τῶν δώδεκα μαθητῶν τοῦ Κυρίου. Τὸ ὄνομά του σημαίνει «δίδυμος» στὴν ἀραμαϊκὴ γλῶσσα, καθὼς παραδοσιακῶς πιστεύεται ὅτι εἶχε δίδυμο ἀδελφό. Πρὸ τῆς κλήσεώς του, ἀσχολεῖτο μὲ τὴν ἁλιεία. Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἐπιγείου ζωῆς τοῦ Χριστοῦ, ἐπέδειξε βαθιὰ ἀγάπη καὶ ἀφοσίωση στὸν Διδάσκαλο, λέγοντας μάλιστα ὅταν ἐκεῖνος ἀνέβαινε στὰ Ἱεροσόλυμα: «Ἂς πᾶμε καὶ ἐμεῖς νὰ ἀποθάνωμε μαζί Του».
Ὁ Θωμᾶς διέμεινε εἰς τὴν ἱστορίαν ὡς «ὁ ἄπιστος», ἐπειδὴ ἀπὸ ἀνθρώπινη ἀδυναμία ἀμφέβαλε γιὰ τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου, ζητώντας ἀποδείξεις. Ὅταν ὁμως ὁ Ἀναστὰς Χριστὸς ἐμφανίσθηκε καὶ τὸν προέτρεψε νὰ βάλῃ τὸ δάκτυλό του στὰ σημεῖα τῶν ἥλων καὶ τὴν πλευρά Του, ἀνεφώνησε μὲ πίστιν ἀκλόνητον: «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου». Αὐτὴ ἡ ὁμολογία ἀποτελεῖ τὴν πληρεστέραν θεολογικὴν ἔκφρασιν τῆς θεότητος τοῦ Χριστοῦ στὸ Εὐαγγέλιον. Ἡ ἀμφιβολία του μετεβλήθη εἰς ἀκλόνητον βεβαιότητα καὶ ὁδήγησε ἀναρίθμητες ψυχὲς στὴν πίστιν.
Μετὰ τὴν Πεντηκοστήν, ὁ Ἀπόστολος Θωμᾶς ἔλαβε κλῆρον νὰ κηρύξῃ τὸ Εὐαγγέλιον στὰ ἀνατολικὰ μέρη. Κατὰ τὴν παράδοσιν, διῆλθε τὴν Μεσοποταμίαν, τὴν Περσίαν καὶ ἔφθασε μέχρι τὴν Ἰνδίαν, ὅπου ἵδρυσε χριστιανικὰς κοινότητας ποὺ διατηροῦνται μέχρι σήμερα. Οἱ «Χριστιανοὶ τοῦ Ἁγίου Θωμᾶ» στὴν Ἰνδία ἀποτελοῦν ζωντανὴ μαρτυρίαν τοῦ κηρύγματός του. Κατὰ τὴν πορείαν του, ἐτέλεσε θαύματα, ἰάσεις καὶ ἐξορκισμούς, ὑπέμεινε δὲ διωγμοὺς καὶ ταλαιπωρίας διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ.
Τὸ μαρτύριόν του συνέβη στὴν πόλιν Μελιαπούρ (σημερινὴ Μαντράς) τῆς Ἰνδίας, περὶ τὸ ἔτος 72 μ.Χ. Κατηχῶντας τὴν σύζυγον τοῦ τοπικοῦ ἄρχοντος καὶ πολλοὺς ἱερεῖς τῶν εἰδώλων, προκάλεσε τὴν ὀργὴν τῶν εἰδωλολατρῶν. Τελικῶς ἐτρώθη ὑπὸ λογχῶν καὶ ἀπέθανε διὰ τὴν πίστιν του, δοξάζων τὸν Χριστὸν μέχρι τῆς τελευταίας πνοῆς του. Τὸ λείψανόν του ἀργότερα μετεκομίσθη εἰς τὴν Ἔδεσσαν τῆς Συρίας, ἐνῷ τμήματά του διεσπάρησαν εἰς ὅλον τὸν χριστιανικὸν κόσμον.
Ἡ Ἁγία Μάρτυς Ἐρωτηΐς ἔζησε κατὰ τοὺς διωγμοὺς τῶν πρώτων χριστιανικῶν αἰώνων. Ὁμολογήσασα τὴν πίστιν της στὸν Χριστόν, ὑπέμεινε βασανιστήρια καὶ τελικῶς ἀπεκεφαλίσθη, στεφθεῖσα μὲ τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Ἡ μνήμη της τιμᾶται ὡς παράδειγμα ἀνδρείας καὶ πίστεως διὰ τὰς νέας χριστιανάς.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τοῦ Ἁγίου Θωμᾶ εἶναι ἡ μετάβασις ἀπὸ τὴν ἀμφιβολίαν στὴν βεβαιότητα, ἀπὸ τὸν ἀνθρώπινον φόβον εἰς τὴν θείαν πίστιν. Διδάσκει ὅτι ὁ Κύριος δὲν ἀπορρίπτει τοὺς ἀμφιβάλλοντας, ἀλλὰ τοὺς ὁδηγεῖ μὲ ἀγάπην εἰς τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὅτι ἡ πραγματικὴ πίστις γεννᾶται μέσα ἀπὸ τὴν προσωπικὴν συνάντησιν μὲ τὸν Ἀναστημένον Κύριον.
Απολυτίκιο
Ἀπόστολε Ἅγιε Θωμᾶ, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν
Κοντάκιο
Ονομαστήρια
Σήμερα γιορτάζουν: