Άγιοι Σέργιος και Βάκχος
Συναξάρι
Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Σεργίου καί Βάκχου. Πολυχρονίου Ἱερομάρτυρος. Ἰουλιανοῦ Πρεσβυτέρου, Καισαρίου Διακόνου, Μαρτύρων.
Βίος και Πολιτεία
Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Σέργιος καὶ Βάκχος ἀνῆκον εἰς τοὺς λαμπροτέρους μάρτυρας τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἀθλήσαντες κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ αὐτοκράτορος Μαξιμιανοῦ, περὶ τὰ τέλη τοῦ τρίτου καὶ ἀρχὰς τοῦ τετάρτου αἰῶνος. Ἦσαν ἀξιωματοῦχοι τῆς αὐτοκρατορικῆς αὐλῆς, κατέχοντες ὑψηλὰς στρατιωτικὰς θέσεις, ὁ μὲν Σέργιος ὡς πρῖμος τῆς σχόλης τῶν γενετόρων, ὁ δὲ Βάκχος ὡς σεκουνδικέριος. Ἦσαν περίφημοι διὰ τὴν ἀνδρείαν των, τὴν πίστιν των πρὸς τὸν αὐτοκράτορα, ἀλλὰ πρὸ παντὸς διὰ τὴν ἀκλόνητον πίστιν των εἰς τὸν Χριστόν, τὴν ὁποίαν ἐφύλαττον κρυφίως ἐν μέσῳ τῆς εἰδωλολατρικῆς αὐλῆς.
Ὅταν ὁ αὐτοκράτωρ Μαξιμιανὸς διέταξε πάντας τοὺς ἀξιωματούχους νὰ θυσιάσωσιν εἰς τὰ εἴδωλα, οἱ δύο ἅγιοι ἀπεκάλυψαν ἀφόβως τὴν χριστιανικήν των πίστιν καὶ ἠρνήθησαν κατηγορηματικῶς νὰ προσκυνήσωσι τὰ ψεύδη τῶν δαιμόνων. Ὁ Μαξιμιανός, ὀργισθεὶς διὰ τὴν «προδοσίαν» αὐτήν, τοὺς ἀπεδυσε τὰς στρατιωτικὰς στολάς των, τοὺς περιέβαλε γυναικεῖα ἱμάτια πρὸς ἐξευτελισμὸν καὶ τοὺς περιήγαγεν εἰς τὰς πόλεις, ἐλπίζων νὰ τοὺς καταισχύνῃ καὶ νὰ τοὺς ἀναγκάσῃ εἰς ἀποστασίαν. Ἀλλ' οἱ γενναῖοι ἀθληταὶ τοῦ Χριστοῦ ὑπέμειναν πᾶσαν ὕβριν μετὰ χαρᾶς καὶ ὑπομονῆς.
Ὁ Βάκχος ὑπεβλήθη εἰς φρικτὰ βασανιστήρια καὶ ἐτελειώθη πρῶτος διὰ ξυλοκοπήματος, παραδοὺς τὸ πνεῦμά του τῷ Κυρίῳ. Ὁ Σέργιος, λυπούμενος διὰ τὸν χωρισμὸν ἀπὸ τὸν πνευματικόν του ἀδελφόν, ἠξιώθη νὰ τὸν ἴδῃ ἐν ὁράματι, ὅστις τὸν παρεκίνησε νὰ συνεχίσῃ τὸν ἀγῶνα. Ὁ Σέργιος μετεφέρθη εἰς τὴν Ῥοσαφὰν τῆς Συρίας, ὅπου, μετὰ νέας βασάνους, ἀπεκεφαλίσθη καὶ ἀνεδείχθη νικητὴς τοῦ θανάτου καὶ τῆς ἁμαρτίας. Εἰς τὸν τόπον τοῦ μαρτυρίου του ἀνηγέρθη περίφημος ναός, πρὸς τὸν ὁποῖον προσέτρεχον πλῆθος προσκυνητῶν.
Ὁ Ἅγιος Πολυχρόνιος ὁ Ἱερομάρτυς ἦτο ἐπίσκοπος Βαβυλῶνος, ἀθλήσας κατὰ τὴν αὐτὴν περίοδον τῶν διωγμῶν. Διὰ τῆς διδασκαλίας καὶ τῆς ἀποστολικῆς ζωῆς του ἐστήριξε τὴν ποίμνην του εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν. Ὁ Ἅγιος Ἰουλιανὸς ὁ Πρεσβύτερος καὶ ὁ Ἅγιος Καισάριος ὁ Διάκονος συνεμαρτύρησαν ὁμοίως διὰ τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ἀποδεικνύοντες ὅτι πᾶσα τάξις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχίας ἐκλήθη εἰς τὴν μαρτυρικὴν μαρτυρίαν.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τῶν ἁγίων τούτων εἶναι ἡ ἀκλόνητος πίστις εἰς τὸν Χριστὸν ὑπὲρ πᾶσαν ἐπίγειον δόξαν καὶ ἀξίαν. Οἱ Σέργιος καὶ Βάκχος ἐδίδαξαν ὅτι οὐδεμία κοσμικὴ τιμὴ δύναται νὰ συγκριθῇ πρὸς τὴν τιμὴν τοῦ νὰ εἶσαι μέλος τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ὑπομονή των εἰς τὰς ὕβρεις καὶ τὰ βασανιστήρια ἀποτελεῖ παράδειγμα χριστιανικῆς καρτερίας καὶ μακροθυμίας.
Πολυάριθμα θαύματα ἀναφέρονται εἰς τὴν μνήμην τῶν ἁγίων τούτων, ἰδίως θεραπεῖαι νοσημάτων καὶ ἀπελευθερώσεις δαιμονιζομένων εἰς τοὺς τόπους τῶν λειψάνων των. Ἡ μνήμη των τιμᾶται μετὰ μεγάλης εὐλαβείας τόσον εἰς τὴν Ἀνατολὴν ὅσον καὶ εἰς τὴν Δύσιν, καὶ ὁ βίος των ἐνέπνευσε γενεὰς χριστιανῶν εἰς τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως ἐν καιροῖς θλίψεως καὶ διωγμοῦ.
Απολυτίκιο
Οἱ Μάρτυρές σου, Κύριε, ἐν τῇ ἀθλήσει αὐτῶν, στεφάνους ἐκομίσαντο τῆς ἀφθαρσίας, ἐκ σοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν· σχόντες γὰρ τὴν ἰσχύν σου, τοὺς τυράννους καθεῖλον, ἔθραυσαν καὶ δαιμόνων, τὰ ἀνίσχυρα θράση· Αὐτῶν ταῖς ἱκεσίαις, Χριστὲ ὁ Θεός, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν