Άγιος Νέστωρ
Συναξάρι
Τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Νέστορος καί τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Κυριακοῦ Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως
Βίος και Πολιτεία
Ἡ Ἁγία Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τιμᾶ σήμερον δύο λαμπρούς μάρτυρας καὶ ὁμολογητάς: τὸν Ἅγιον Νέστορα τὸν Μάρτυρα καὶ τὸν ἐν Ἁγίοις Πατέρα ἡμῶν Κυριακὸν Ἀρχιεπίσκοπον Κωνσταντινουπόλεως, ἄνδρας διαφορετικῶν ἐποχῶν ἀλλὰ κοινῆς πίστεως καὶ ἀνδρείας.
Ὁ Ἅγιος Νέστωρ ὁ Μάρτυς ἔζησε κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν διωγμῶν τοῦ Διοκλητιανοῦ, εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ τετάρτου αἰῶνος. Ὑπηρετοῦσε στρατιώτης εἰς τὴν Θεσσαλονίκην καὶ ὑπῆρχε μαθητὴς καὶ φίλος τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου. Ὅταν ὁ Μαξιμιανὸς ἔφθασεν εἰς τὴν πόλιν, διοργάνωσε θεάματα μονομαχιῶν, ὅπου ἕνας ὑπεράνθρωπος βάρβαρος μονομάχος, ὁ Λυαῖος, ἐφόνευε τοὺς Χριστιανούς. Ὁ Νέστωρ, ἐνισχυθεὶς διὰ τῶν εὐχῶν τοῦ φυλακισμένου Ἁγίου Δημητρίου, παρουσιάσθη ἐνώπιον τοῦ Λυαίου καὶ ἐν ὀνόματι τοῦ Χριστοῦ τὸν ἐνίκησε καὶ τὸν ἐθανάτωσεν.
Ἡ ἄθλησις τοῦ Ἁγίου Νέστορος ἀκολούθησε ἀμέσως. Ὁ Μαξιμιανός, ὀργισθείς, συνέλαβε τὸν γενναῖον στρατιώτην καὶ τὸν ἀνέκρινε. Ὁ Νέστωρ ὡμολόγησε ἀνδρείως τὴν πίστιν του εἰς τὸν Χριστὸν καὶ ἀπέδωσε τὴν νίκην του εἰς τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ. Διὰ τοῦτο κατεδικάσθη εἰς ἀποκεφαλισμὸν καὶ ἐμαρτύρησεν ἔνδοξα, λαβὼν τὸν τῆς ἀθανάτου ζωῆς στέφανον. Ἡ μαρτυρία του ἔλαβε χώραν τὴν 26ην Ὀκτωβρίου, ἀλλὰ ἡ Ἐκκλησία τὸν τιμᾶ καὶ τῇ ἑπομένῃ ὡς σύναθλον τοῦ Ἁγίου Δημητρίου.
Ὁ Ἅγιος Κυριακὸς Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως ἔζησε κατὰ τὸν ἐνδέκατον αἰῶνα καὶ προῆλθεν ἐκ τῆς Λακεδαίμονος. Διακρινόμενος διὰ τὴν εὐσέβειαν καὶ τὴν σοφίαν του, ἐξελέγη Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως. Ἐπὶ τῆς ἀρχιερωσύνης του ἠγωνίσθη ὑπὲρ τῆς Ὀρθοδοξίας ἐν καιροῖς δυσχερέσι, ὅταν τὸ Βυζάντιον ἀντιμετώπιζε πιέσεις ἐξωτερικὰς καὶ ἐσωτερικάς. Διεκρίνετο διὰ τὴν ταπείνωσίν του, τὴν φιλανθρωπίαν του καὶ τὴν σθεναρὰν ὑπεράσπισιν τῆς ὀρθῆς πίστεως.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη ἀμφοτέρων τῶν Ἁγίων ἐνισχύει τὴν πίστιν τῶν πιστῶν. Ὁ Νέστωρ μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ νικᾶ πάντα ἐχθρόν, ὑλικὸν ἢ πνευματικόν, καὶ ὅτι ἡ ἀνδρεία ὁμολογία τῆς πίστεως ἀξιοῦται θείας χάριτος. Ὁ Κυριακὸς ὑπογραμμίζει τὴν ἀνάγκην τῆς ἐπισκοπικῆς εὐθύτητος καὶ τῆς ποιμαντικῆς φροντίδος ἐν πάσῃ περιστάσει. Ἀμφότεροι μαρτυροῦν ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ἀποτελεῖ μόνον δογματικὴν θεωρίαν, ἀλλὰ βίωσιν καὶ μαρτυρίαν ἐν τῷ κόσμῳ.
Ἡ Ἐκκλησία τιμῶσα τὴν μνήμην τῶν Ἁγίων τούτων καλεῖ ἡμᾶς εἰς μίμησιν τῆς πίστεώς των καὶ τῆς ὑπομονῆς των, ἵνα καὶ ἡμεῖς ἀξιωθῶμεν τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν.
Απολυτίκιο
Μέγαν εὕρατο ἐν τοῖς κινδύνοις, σὲ ὑπέρμαχον ἡ οἰκουμένη, Ἀθλοφόρε τὰ ἔθνη τροπούμενον. Ὡς οὖν Λυαίου καθεῖλες τὴν ἔπαρσιν, ἐν τῷ σταδίῳ θαρρύνας τὸν Νέστορα, οὕτως Ἅγιε, Μεγαλομάρτυς Δημήτριε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος
Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Νέστορος
Ἦχος δ', Ταχὺ προκατάλαβε
Ὁ Μάρτυς σου, Κύριε, ἐν τῇ ἀθλήσει αὐτοῦ, τὸ στέφος ἐκομίσατο τῆς ἀφθαρσίας, ἐκ σοῦ τοῦ Θεοῦ ἡμῶν· ἔχων γὰρ τὴν ἰσχύν σου, τοὺς τυράννους καθεῖλεν, ἔθραυσε καὶ δαιμόνων, τὰ ἀνίσχυρα θράση· Αὐτοῦ ταῖς ἱκεσίαις, Χριστὲ ὁ Θεός, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν