Όσιος Ιωαννίκιος ο Μέγας
Συναξάρι
Τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Ἰωαννικίου τοῦ Μεγάλου καί τῶν Ἁγίων Ἱερομαρτύρων Νικάνδρου, Ἐπισκόπου Μύρων, καί Ἑρμαίου Πρεσβυτέρου. Πορφυρίου Μάρτυρος. Ἰωάννη Βατάτζη τοῦ βασιλέως καί ἐλεήμονος.
Βίος και Πολιτεία
Ὁ Ὅσιος Ἰωαννίκιος ὁ Μέγας γεννήθηκε περὶ τὸ ἔτος 754 μ.Χ. εἰς τὴν Βιθυνίαν, ἐκ γονέων εὐσεβῶν καὶ ταπεινῶν. Κατὰ τὴν νεότητά του ὑπηρέτησε ὡς στρατιώτης ὑπὸ τοὺς εἰκονομάχους αὐτοκράτορας, ἀλλ᾿ ἡ καρδία του ἐκαίετο διὰ τὴν ἀλήθειαν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Μετὰ τὴν ἀποστρατείαν του, κατέφυγεν εἰς τὸ ὄρος τῆς Ὀλύμπου τῆς Βιθυνίας, ὅπου ἐγένετο μοναχὸς καὶ ἀσκητὴς τοῦ ὑψίστου βίου. Ἐκεῖ ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν πνευματικῶν πατέρων, ἀνεδείχθη εἰς ἀκραῖον ἐγκράτειαν καὶ προσευχήν, φθάσας εἰς τὰ ὕψη τῆς θεωρίας.
Ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἔζησεν ὁ Ὅσιος ἦτο περίοδος ταραχῶν διὰ τὴν Ἐκκλησίαν. Ἡ εἰκονομαχικὴ αἵρεσις ἐσάλευε τὴν Ὀρθοδοξίαν, καὶ πολλοὶ ἅγιοι μοναχοὶ ἔπασχον διωγμούς. Ὁ Ἰωαννίκιος ἔμεινε σταθερὸς εἰς τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, ὁμολογῶν τὴν προσκύνησιν τῶν ἁγίων εἰκόνων καὶ ἐνισχύων τοὺς πιστούς. Μετὰ τὴν ἀποκατάστασιν τῶν εἰκόνων τὸ ἔτος 843, ὁ Ὅσιος ἐχάρη μεγάλως καὶ ηὐχαρίστησε τὸν Θεόν, συνεχίζων τὸν ἀγῶνα του διὰ τὴν ἁγιότητα.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τοῦ Ὁσίου Ἰωαννικίου συνίσταται εἰς τὴν ἀκλόνητον πίστιν, τὴν ὑπομονὴν ἐν ταῖς θλίψεσι καὶ τὴν ἀδιάλειπτον προσευχήν. Ἐδίδαξε τοὺς μαθητάς του ὅτι ἡ ἀληθὴς μετάνοια καὶ ἡ ταπείνωσις εἶναι αἱ βάσεις τῆς πνευματικῆς προόδου. Ἔλεγε συχνὰ ὅτι «χωρὶς πειρασμοὺς δὲν δύναται ψυχὴ νὰ τελειωθῇ», ἐνθαρρύνων τοὺς ἀσκητὰς νὰ μὴ δειλιῶσιν ἐνώπιον τῶν δοκιμασιῶν. Ἐχάρισεν ὁ Θεὸς εἰς αὐτὸν καὶ τὸ χάρισμα τῆς προορατικότητος καὶ τῆς διακρίσεως τῶν πνευμάτων.
Πολλὰ θαύματα ἐτελέσθησαν διὰ τῶν πρεσβειῶν τοῦ Ὁσίου Ἰωαννικίου, καὶ ἐν τῇ ζωῇ του καὶ μετὰ τὴν κοίμησίν του. Ἰᾶτο ἀσθενείας ἀνιάτους, ἤλεγχε δαίμονας, προέλεγε μέλλοντα καὶ καθωδηγοῦσε ψυχὰς εἰς σωτηρίαν. Μνημονεύεται ὅτι προεῖδε τὴν ἡμέραν τῆς κοιμήσεώς του, καὶ προετοιμάσθη μετὰ προσευχῆς καὶ εὐχαριστίας. Ἐκοιμήθη εἰρηνικῶς τὸ ἔτος 846, ἐν ἡλικίᾳ ἐνενήκοντα δύο ἐτῶν, ἀφήσας τὴν εὐωδίαν τῆς ἁγιότητος εἰς τὴν Ἐκκλησίαν.
Οἱ Ἅγιοι Ἱερομάρτυρες Νίκανδρος καὶ Ἑρμαῖος ἦσαν ἐπίσκοπος Μύρων καὶ πρεσβύτερος ἀντιστοίχως, οἵτινες ἐμαρτύρησαν κατὰ τοὺς διωγμοὺς τῶν πρώτων αἰώνων διὰ τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως εἰς τὸν Χριστόν. Ὁ Ἅγιος Πορφύριος ὁμοίως κατέθεσε τὴν ζωήν του διὰ τὴν πίστιν. Τέλος, μνημονεύεται καὶ Ἰωάννης Βατάτζης, αὐτοκράτωρ τῆς Νικαίας (1222-1254), διακριθεὶς διὰ τὴν ἐλεημοσύνην καὶ τὴν φιλανθρωπίαν του, λαμπρὸν παράδειγμα χριστιανοῦ ἄρχοντος.
Απολυτίκιο
Ἦχος πλ. δ'
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς,τῆς ἐρήμου τὸ ἄγονον ἐγεώργησας, καὶ τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατὸν τοὺς πόνους ἐκαρποφόρησας, καὶ γέγονας φωστήρ, τῇ οἰκουμένῃ λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἰωαννίκιε, Πατὴρ ἡμῶν Ὅσιε· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν
Ἀπολυτίκιον τῶν ἁγίων Ἱερομαρτύρων
Ἦχος δ'
Καὶ τρόπων μέτοχος, καὶ θρόνων διάδοχος, τῶν Ἀποστόλων γενόμενος,τὴν πρᾶξιν εὗρες θεόπνευστε, εἰς θεωρίας ἐπίβασιν· διὰ τοῦτο τὸν λόγον τῆς ἀληθείας ὀρθοτομῶν, καὶ τῇ πίστει ἐνήθλησας μέχρις αἵματος, Ἱερομάρτυς Νίκανδρε· Πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τὰς ψυχὰς ἡμῶν