Άγιος Παύλος Α΄ ο Ομολογητής

Ὁ ἅγιος Παῦλος ὁ Ὁμολογητής, Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, ἔζησε κατὰ τὸν 4ον αἰῶνα καὶ ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους ὑπερασπιστὲς τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως κατὰ τὴν περίοδον τῆς ἀρειανικῆς αἱρέσεως. Γεννήθηκε ἀπὸ εὐσεβεῖς γονεῖς καὶ ἀπὸ νεαρὴν ἡλικίαν διακρίθηκε διὰ τὴν εὐσέβειάν του καὶ τὴν ἀγάπην του πρὸς τὴν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου. Μετὰ τὴν ἐκλογήν του ὡς Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, ἀκολούθησε στὴν ὁμολογίαν τῆς Νικαιανῆς πίστεως τὸν μέγαν Ἀθανάσιον Ἀλεξανδρείας.

Ἡ ἐποχὴ τοῦ ἁγίου Παύλου χαρακτηρίσθηκε ἀπὸ σκληροὺς διωγμοὺς κατὰ τῶν Ὀρθοδόξων ἐκ μέρους τῶν ἀρειανιζόντων αὐτοκρατόρων καὶ ἐπισκόπων. Ὁ Παῦλος ἀνέλαβε τὸν πατριαρχικὸν θρόνον τρεῖς φορὰς καὶ τρεῖς φορὰς ἐξωρίσθη ἀπὸ αὐτόν, ὑφιστάμενος ὕβρεις, ταπεινώσεις καὶ βία ἐκ μέρους τῶν αἱρετικῶν. Οἱ ἀρειανοὶ τὸν ἀντικατέστησαν ἐπανειλημμένως διὰ τοῦ Μακεδονίου, ἀλλ' ὁ λαὸς ἔμεινε πιστὸς εἰς τὸν νόμιμον καὶ Ὀρθόδοξον ποιμένα του.

Τὸ μαρτύριον τοῦ Ὁμολογητοῦ ὑπῆρξε μακρὸν καὶ ὀδυνηρόν. Κατὰ τὴν τελευταίαν του ἐξορίαν, μετεφέρθη εἰς τὴν Κουκουσὸν τῆς Ἀρμενίας, ὅπου οἱ ἀρειανοὶ ἀπεφάσισαν νὰ τὸν θανατώσουν. Ἐξ ἐντολῆς τοῦ αὐτοκράτορος Κωνσταντίου, οἱ διῶκται τὸν ἔπνιξαν μὲ τὸ ὠμοφόριόν του, τρόπον ἰδιαιτέρως ὑβριστικὸν διὰ τὴν ἀρχιερατικήν του ἀξίαν. Οὕτως ἐτελειώθη περὶ τὸ ἔτος 350 μ.Χ., σφραγίζων διὰ τοῦ αἵματός του τὴν ὁμολογίαν τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως.

Ἡ διδασκαλία τοῦ ἁγίου Παύλου συνίσταται εἰς τὴν ἀκλόνητον πίστιν εἰς τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ καὶ εἰς τὴν ἀντίστασιν κατὰ πάσης αἱρέσεως. Ὑπέμεινε πάντα διὰ τὸν Χριστόν, ἀρνούμενος νὰ προδώσῃ τὴν ἀλήθειαν πρὸς χάριν εἰρηνικῆς συμβιώσεως μετὰ τῶν αἱρετικῶν. Ἐδίδαξε διὰ τοῦ βίου του ὅτι ἡ ὁμολογία τῆς πίστεως ὑπερβαίνει πᾶσαν ἀνθρωπίνην ἄνεσιν καὶ ὅτι ὁ ποιμὴν ὀφείλει νὰ προστατεύῃ τὸ ποίμνιόν του ἀπὸ τοὺς λύκους, ἔστω καὶ διὰ τῆς θυσίας τῆς ζωῆς του.

Θαύματα ἀναφέρονται μετὰ τὴν κοίμησίν του, καθὼς τὸ ἱερὸν λείψανόν του ἔγινε πηγὴ ἰαμάτων. Ὅταν μετεκομίσθη τὸ σῶμα του εἰς Κωνσταντινούπολιν, πολλοὶ δαιμονιζόμενοι καὶ νοσοῦντες ἐθεραπεύθησαν διὰ τῆς πρεσβείας του. Ἡ μνήμη του ἐτιμᾶτο εἰδικῶς ὑπὸ τῶν Ὀρθοδόξων ὡς σύμβολον τῆς νίκης τῆς Ὀρθοδοξίας κατὰ τῆς αἱρέσεως.

Ἡ ἀκολουθία τοῦ ἁγίου ὑμνεῖ τὸν ὁμολογητὴν Πατριάρχην ὡς ἀθλητὴν τῆς πίστεως καὶ στῦλον τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ παρακαταθήκη του παραμένει ζωντανὴ εἰς τὴν συνείδησιν τῆς Ὀρθοδοξίας, ὑπενθυμίζουσα ὅτι ἡ ἀλήθεια δὲν διαπραγματεύεται καὶ ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ἀληθῶς Θεὸς ὁμοούσιος τῷ Πατρί.