Όσιοι Δαλμάτιος, Φαύστος, Ισαάκιος

Τῇ ὀγδόῃ τοῦ μηνὸς Μαρτίου ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾷ τὴν μνήμην τριῶν λαμπρῶν ὁσίων Πατέρων, τοῦ Ἰσαακίου, τοῦ Δαλμάτου καὶ τοῦ Φαύστου, οἱ ὁποῖοι ἤκμασαν κατὰ τὸν τέταρτον καὶ πέμπτον αἰῶνα ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἀσκήσαντες τὸν μοναχικὸν βίον καὶ ὑπηρετήσαντες τὴν Ὀρθοδοξίαν ἐν καιρῷ μεγάλων δοκιμασιῶν.

Ὁ Ὅσιος Ἰσαάκιος κατῆγε ἐκ τῆς Συρίας καὶ ἦλθεν εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἐπὶ βασιλείας Βάλεντος τοῦ Ἀρειανοῦ. Ἀφιερώθη ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὸν ἀσκητικὸν βίον, ἱδρύσας μονὴν εἰς τὸν τόπον ὅπου ἀργότερον ἀνηγέρθη ἡ περίφημος Μονὴ τοῦ Δαλμάτου. Ὅταν ὁ βάρβαρος Οὐάλης μετὰ τῶν στρατευμάτων του ἠπείλει τὴν Πόλιν, ὁ Ἰσαάκιος προφητικῶς προεῖπεν εἰς τὸν τότε στρατηγὸν Θεοδόσιον ὅτι θὰ ἐνίκα καὶ θὰ ἐγίνετο αὐτοκράτωρ. Πραγματικῶς, ὁ Θεοδόσιος ὁ Μέγας ἀνέβη εἰς τὸν θρόνον καὶ ἀπέδωσε τιμὴν μεγάλην εἰς τὸν ὅσιον, ὁ ὁποῖος ἐν πνεύματι παρρησίας ἤλεγχε καὶ τοὺς βασιλεῖς ὅταν παρέβαινον.

Ὁ Ὅσιος Δάλματος ἦτο στρατιωτικὸς ἀξιωματικὸς ὑψηλοῦ βαθμοῦ ἐπὶ τοῦ αὐτοκράτορος Θεοδοσίου. Ἐγκατέλειψε τὴν κοσμικὴν δόξαν καὶ ἐτράπη εἰς τὸν μοναχικὸν βίον, γενόμενος μαθητὴς τοῦ ὁσίου Ἰσαακίου. Μετὰ τὴν κοίμησιν τοῦ διδασκάλου του, ἀνέλαβε τὴν ἡγουμενίαν τῆς μονῆς, τὴν ὁποίαν ἐπηύξησε καὶ περιεποιήθη μετὰ σοφίας. Ἔζησε βίον ἄκρας ἀσκήσεως, συνδυάζων τὴν ἡσυχίαν μετὰ τῆς διακονίας, καὶ ἔγινε πνευματικὸς ὁδηγὸς πολλῶν μοναχῶν. Ἡ μονή του ἐξηκολούθησε νὰ ἀποτελῇ σημαντικὸν κέντρον ὀρθοδόξου πνευματικότητος ἐπὶ αἰῶνας.

Ὁ Ὅσιος Φαῦστος, νεώτερος κατὰ χρόνον, ἐγνώρισε τὸν ὅσιον Δάλματον καὶ ἡκολούθησε τὸ παράδειγμά του. Διετέλεσε ἡγούμενος μονῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ διεκρίθη διὰ τὴν ταπείνωσίν του, τὴν φιλοπτωχίαν του καὶ τὸν ζῆλον του ὑπὲρ τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Οἱ τρεῖς οὗτοι πατέρες συνδέονται ὀργανικῶς ὡς διαδοχικοὶ κρῖκοι τῆς αὐτῆς ἀσκητικῆς παραδόσεως, διαφυλάξαντες τὸ φῶς τῆς νηπτικῆς ζωῆς ἐν μέσῳ τῆς μεγαλοπόλεως.

Ἡ πνευματικὴ διδασκαλία τῶν ἁγίων τούτων συνίσταται εἰς τὴν ἀρμονικὴν σύνθεσιν προσευχῆς καὶ δράσεως, ἡσυχίας καὶ διακονίας. Ὁ ὅσιος Ἰσαάκιος διδάσκει τὴν παρρησίαν ἔναντι τῶν ἰσχυρῶν, ὁ Δάλματος τὴν ἐγκατάλειψιν τῶν κοσμικῶν διὰ τὰ οὐράνια, καὶ ὁ Φαῦστος τὴν ταπείνωσιν καὶ τὴν ἀγάπην. Οἱ βίοι των μαρτυροῦν ὅτι ἡ πόλις δύναται νὰ γίνῃ ἔρημος καὶ ἡ κοσμικὴ δόξα νὰ μεταβληθῇ εἰς πνευματικὴν λαμπρότητα, ὅταν ὑπάρχῃ γνησία μετάνοια. Ἡ μνήμη των φωτίζει τὴν ὁδὸν τῆς αὐταπαρνήσεως καὶ τῆς ἀφιερώσεως εἰς τὸν Θεόν.