Οσία Πελαγία

Κατά την δεκάτην του Αυγούστου μηνός, η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμην δύο ομωνύμων οσίων γυναικών, της Οσίας Πελαγίας της μετανοησάσης και της Αγίας Πελαγίας της παρθένου και μάρτυρος, αμφοτέρων διαλαμψασών εν διαφόροις χρονικαίς περιόδοις και καταστάσεσιν, πλην ομοίως μαρτυρησασών την πίστιν εις τον Χριστόν.

Η Οσία Πελαγία η μετανοήσασα ήτο γυνή ευπρεπής και περιβόητος δι' ωραιότητα σωματικήν, κατοικούσα εν πόλει της Ανατολής, πιθανώς κατά τον Ε' αιώνα. Προηγουμένως βιούσα εν αμαρτίαις και κοσμική ματαιότητι, μετεβλήθη ριζικώς ακούσασα κήρυγμα επισκόπου τινός περί μετανοίας. Κατανυγείσα εκ βάθους ψυχής, εζήτησε το Άγιον Βάπτισμα και ακολούθως, αποταξαμένη παντί κοσμικώ στολισμώ και πλούτω, ενεδύθη ανδρικήν ενδυμασίαν και απήλθεν εις την έρημον. Εκεί έζησε βίον ασκητικότατον εν σπηλαίω, αγνοουμένη υπό πάντων ως ανήρ μοναχός, μέχρι του θανάτου της, αποδεικνύουσα ότι η αληθινή μετάνοια μεταστοιχειοί τον άνθρωπον.

Η Αγία Πελαγία η παρθένος ήτο νεάνις δεκαπέντε ετών εξ Αντιοχείας, θυγάτηρ ευσεβούς οικογενείας. Κατά τους διωγμούς κατά των Χριστιανών, πιθανώς επί Διοκλητιανού (τέλη Γ' - αρχαί Δ' αιώνος), όταν στρατιώται ήλθον να συλλάβουν αυτήν και την οικογένειάν της, η νεάνις, προκειμένου να διαφυλάξη την παρθενίαν της και να μη αναγκασθή εις ειδωλολατρικάς θυσίας, επέλεξε τον θάνατον. Κατά την παράδοσιν, έρριψεν εαυτήν από υψηλόν οίκημα προτιμήσασα να παραδώση την ψυχήν της εις χείρας Θεού παρά εις χείρας ασεβών. Ούτω, δια της αυτοθυσίας της, εμαρτύρησε την πίστιν και την αγνότητά της.

Η διδασκαλία αμφοτέρων των οσίων είναι διαφωτιστική: η μεν πρώτη Πελαγία μας υπενθυμίζει ότι ουδεμία αμαρτία είναι μεγαλυτέρα της του Θεού ελέους και ότι η μετάνοια δύναται να μεταμορφώση ριζικώς τον άνθρωπον. Η δε δευτέρα Πελαγία διδάσκει την υπέρτατον αξίαν της αγνότητος και της πίστεως, δι' ας αξίζει να θυσιασθή και αυτή η ζωή. Αμφότεραι μαρτυρούν ότι ο Χριστός είναι το παν, και δι' Αυτόν πάσα θυσία είναι μικρά.

Η μνήμη των δύο τούτων γυναικών, της μετανοησάσης και της παρθενομάρτυρος, τιμάται κοινώς, επιδεικνύουσα το εύρος της χάριτος του Θεού: αύτη δέχεται και τον επιστρέφοντα αμαρτωλόν και στεφανοί τον διαφυλάσσοντα την αγνότητα. Αι προσευχαί αυτών ας συνοδεύουν πάντας ημάς εν τη οδώ της σωτηρίας.