⭐ Αγία Σκέπη Θεοτόκου
Συναξάρι
Ἑορτή τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Τερεντίου καί Εὐνίκης καί τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Στεφάνου τοῦ Σαββαΐτου. Τῶν ἐν Ἁγίοις Πατέρων ἡμῶν Ἀρσενίου καί Ἀθανασίου, τοῦ ἐξ Ἀνδρούσης Μεσσηνίας, Πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως. Ἀγγελῆ, Μανουήλ, Γεωργίου καί Νικολάου τῶν Νεομαρτύρων, τῶν ἐν Ῥεθύμνῃ μαρτυρησάντων.
Βίος και Πολιτεία
Ἡ Ἑορτὴ τῆς Ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἀνάγεται εἰς θαυμαστὸν γεγονὸς τοῦ 10ου αἰῶνος, ὅτε ἡ Παναγία ἐπεφάνη ἐν τῷ ναῷ τῶν Βλαχερνῶν Κωνσταντινουπόλεως. Κατὰ τὴν διάρκειαν ἀγρυπνίας, ὁ ὅσιος Ἀνδρέας ὁ διὰ Χριστὸν Σαλὸς καὶ ὁ μαθητὴς αὐτοῦ Ἐπιφάνιος ἠξιώθησαν νὰ θεάσωνται τὴν Θεοτόκον ὑπὲρ τοῦ λαοῦ προσευχομένην, ἐκτείνουσαν τὸ ὡραῖον αὐτῆς μαφόριον ὡς σκέπην προστασίας ἐπὶ πάντας τοὺς πιστούς. Ἡ θεία αὕτη ὀπτασία ἐδόθη κατὰ περίοδον κινδύνων διὰ τὴν Κωνσταντινούπολιν, ὅτε οἱ Σαρακηνοὶ ἀπειλοῦσαν τὴν Βασιλεύουσαν.
Συνεορτάζονται σήμερον καὶ οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Τερέντιος καὶ Εὐνίκη, σύζυγοι κατὰ σάρκα, οἵτινες ἔζησαν κατὰ τοὺς χρόνους τῶν διωγμῶν. Ὁμολογήσαντες γενναίως τὴν πίστιν τῶν εἰς τὸν Χριστόν, ὑπέμειναν βασάνους καὶ ἐτελειώθησαν διὰ ξίφους, μαρτυροῦντες τὴν ἀλήθειαν τῆς Ἀναστάσεως. Ὁ κοινὸς αὐτῶν ἀγὼν μαρτυρεῖ ὅτι ὁ γάμος δύναται νὰ γίνῃ ὁδὸς ἁγιότητος, ὅταν οἱ σύζυγοι τηροῦν τὰς ἐντολὰς Κυρίου.
Τιμᾶται ἐπίσης ὁ Ὅσιος Στέφανος ὁ Σαββαΐτης, μοναχὸς τῆς Λαύρας τοῦ ἁγίου Σάββα ἐν Παλαιστίνῃ, ὅστις διέλαμψε κατὰ τοὺς εἰκονομαχικοὺς χρόνους. Ὑπερασπιστὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως καὶ τῆς τιμῆς τῶν ἱερῶν εἰκόνων, ἐβίωσεν ἐν ἀσκήσει καὶ προσευχῇ, διδάσκων τοὺς μοναχοὺς τὴν νῆψιν καὶ τὴν ὑπομονήν. Τὸ ὑπόδειγμά του διεσώθη ἐν τῇ μοναστικῇ παραδόσει τῆς Ἀνατολῆς.
Μνημονεύονται ὁμοίως οἱ ἐν Ἁγίοις Πατέρες ἡμῶν Ἀρσένιος καὶ Ἀθανάσιος, Πατριάρχαι Κωνσταντινουπόλεως, ὁ δεύτερος ἐξ Ἀνδρούσης Μεσσηνίας καταγόμενος. Οὗτοι διεπρύσιο διὰ τῆς ποιμαντικῆς αὐτῶν σοφίας καὶ τῆς φροντίδος διὰ τὴν ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας ἐν χαλεποῖς χρόνοις. Ἐπίσης τιμῶνται οἱ Νεομάρτυρες Ἀγγελῆς, Μανουήλ, Γεώργιος καὶ Νικόλαος, οἵτινες ἐμαρτύρησαν ἐν Ῥεθύμνῃ Κρήτης ὑπὸ τὴν Τουρκοκρατίαν, ἀρνηθέντες νὰ ἀποστῶσι τῆς πίστεως τῶν Πατέρων.
Ἡ πνευματικὴ διδασκαλία τῆς Σκέπης τῆς Θεοτόκου εἶναι ἡ βεβαιότης τῆς θείας προστασίας. Ἡ Παναγία ἵσταται ἀειπαρθένως πρὸ τοῦ θρόνου τοῦ Υἱοῦ της, πρεσβεύουσα ὑπὲρ τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ἑορτὴ αὕτη διδάσκει ὅτι ἡ Ἐκκλησία οὐδέποτε μένει ὀρφανή, ἀλλὰ σκεπάζεται ὑπὸ τὴν ἀόρατον χάριν τῆς Θεοτόκου. Διὰ τοῦτο οἱ πιστοὶ ἐν παντὶ κινδύνῳ καὶ θλίψει καταφεύγουν εἰς τὴν θερμὴν προστασίαν τῆς Ὑπεραγίας Δεσποίνης.
Ἡ ἑορτὴ τῆς Σκέπης, μολονότι βυζαντινῆς καταγωγῆς, ἐτιμήθη εἰδικῶς ἐν τῇ ῥωσικῇ παραδόσει, ὅπου ἔγινε μία τῶν μεγαλυτέρων θεομητορικῶν ἑορτῶν. Τὰ θαύματα τῆς Σκέπης εἶναι ἀναρίθμητα ἀνὰ τοὺς αἰῶνας: σωτηρία πόλεων ἀπὸ πολέμους, θεραπεῖαι ἀσθενειῶν, παρηγορία ἐν θλίψεσι. Ἡ μνήμη αὕτη καλεῖ πάντας εἰς βαθυτέραν εὐλάβειαν πρὸς τὴν Παναγίαν, τὴν ἀψευδῆ προστάτιδα τοῦ χριστωνύμου πληρώματος.
Απολυτίκιο
Ἦχος α'
Τῆς ἐρήμου πολίτης Τῆς Σκέπης σου Παρθένε, ἀνυμνοῦμεν τάς χαρίτας, ἣν ὡς φωτοφόρον νεφέλην, ἐφαπλοῖς ὑπὲρ ἔννοιαν, καὶ σκέπεις τὸν λαόν σου νοερῶς, ἐκ πάσης τῶν ἐχθρῶν ἐπιβουλῆς. Σὲ γὰρ σκέπην καὶ προστάτιν καὶ βοηθόν, κεκτήμεθα βοῶντές σοι· Δόξα τοῖς μεγαλείοις σου Ἁγνή, δόξα τῇ θείᾳ Σκέπῃ σου, δόξα τῇ πρὸς ἡμᾶς σου, προμηθείᾳ Ἄχραντε
Ἕτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. δ'
Θεοτόκε Ἀειπάρθενε Θεοτόκε Ἀειπάρθενε, τὴν ἁγίαν σοῦ Σκέπην, δι' ἧς περισκέπεις, τοὺς εἰς σὲ ἐλπίζοντας, κραταιὰν τῷ Ἔθνει σου καταφυγὴν ἐδωρήσω‧ ὅτι ὡς πάλαι καὶ νῦν θαυμαστῶς ἡμᾶς ἔσωσας, ὡς νοητὴ νεφέλη, τὸν σὸν λαὸν περιβαλοῦσα. Διὸ δυσωποῦμεν σε, εἰρήνην τῇ πολιτείᾳ σου δώρησαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος