Άγιοι Ανάργυροι Κοσμάς και Δαμιανός

Οἱ Ἅγιοι Ἀνάργυροι Κοσμᾶς καὶ Δαμιανός ἦσαν ἀδελφοὶ κατὰ σάρκα, γεννηθέντες ἐν Ἀραβίᾳ ἐκ μητρὸς Θεοδότης, γυναικὸς εὐσεβοῦς καὶ ἐνάρετου. Ἔζησαν κατὰ τὸν τρίτον αἰῶνα, ἐπὶ βασιλείας Καρίνου καὶ Διοκλητιανοῦ, ὅτε ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἤκμαζεν. Ἐπαιδεύθησαν εἰς τὴν ἰατρικὴν τέχνην καὶ ἐγένοντο περιφανεῖς ἰατροὶ τοῦ σώματος, ἀλλὰ πρὸ παντὸς θεράποντες τῆς ψυχῆς. Ἡ μήτηρ αὐτῶν Θεοδότη ἀνέθρεψεν αὐτοὺς ἐν τῇ χριστιανικῇ πίστει, καὶ ἐκεῖνοι ἔμειναν ἀκλόνητοι εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ.

Τὸ χάρισμα τῆς ἀναργυρίας διέκρινε τὸν βίον τῶν Ἁγίων τούτων. Ἐθεράπευον πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν, οὐχὶ δι' ἰατρικῶν φαρμάκων μόνον, ἀλλὰ προπάντων διὰ τῆς ἐπικλήσεως τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ. Οὐδέποτε ἐδέχοντο μισθὸν ἢ ἀμοιβὴν διὰ τὰς θεραπείας των, διὸ καὶ ἐκλήθησαν «Ἀνάργυροι». Τοῦτο τὸ χαρακτηριστικόν των ἔγινεν ὄχημα εὐαγγελισμοῦ· πολλοὶ ἐθνικοὶ καὶ ἄπιστοι, θεωροῦντες τὴν ἀνιδιοτέλειαν καὶ τὴν ἀγάπην των, ἐπίστευσαν εἰς Χριστόν.

Τὸ μαρτύριόν των ἐπῆλθεν ὅταν ὁ ἔπαρχος Λυσίας τῆς Κιλικίας, ἀκούσας περὶ τῆς δράσεώς των καὶ τῆς πίστεώς των, τοὺς συνέλαβε. Προσεπάθησε νὰ τοὺς πείσῃ ὅπως θυσιάσωσιν εἰς τὰ εἴδωλα, ἀλλ' ἐκεῖνοι ἀπεκρίθησαν μετὰ παρρησίας ὅτι λατρεύουν μόνον τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Ὑπέστησαν δεινὰ βασανιστήρια· ἐσταυρώθησαν, ἐλιθοβολήθησαν, ἐτοξεύθησαν διὰ βελῶν, ἀλλὰ διὰ θείας χάριτος ἔμενον ἀβλαβεῖς. Τέλος, ὁ τύραννος διέταξε τὴν ἀποκεφάλισίν των, καὶ οὕτως ἔλαβον τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου μαζὶ μὲ τὴν μητέρα των Θεοδότην καὶ τοὺς ἀδελφούς των Ἀνθίμον, Λεόντιον καὶ Εὐπρέπιον.

Ὁ Ὅσιος Δαυῒδ ὁ ἐν Εὐβοίᾳ ἀσκήσας ἦτο μοναχὸς τοῦ δεκάτου ἕκτου αἰῶνος, ὁ ὁποῖος κατέφυγεν εἰς τὴν Εὔβοιαν φεύγων τὰς τουρκικὰς ἐπιδρομάς. Ἐγκατεστάθη εἰς σπήλαιον πλησίον τῆς Ροβιῶς καὶ ἔζησε βίον ἀσκητικόν, ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ. Ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, καὶ τὸ λείψανόν του εὑρέθη ἄφθαρτον, ἀναδίδον εὐωδίαν. Τὸ Ἱερὸν Σκήνωμά του σῴζεται μέχρι σήμερον εἰς τὴν Μονὴν τοῦ Ὁσίου Δαυῒδ ἐν Εὐβοίᾳ, προορισμὸς προσκυνήματος διὰ χιλιάδας πιστῶν.

Ἡ διδασκαλία τῶν Ἁγίων τούτων εἶναι σαφής· ἡ ἀληθινὴ πίστις ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ἀνιδιοτελοῦς ἀγάπης καὶ τῆς ὑπηρεσίας πρὸς τὸν πλησίον. Οἱ Ἀνάργυροι Κοσμᾶς καὶ Δαμιανὸς μᾶς διδάσκουν ὅτι κάθε χάρισμα καὶ ἐπιστήμη πρέπει νὰ τίθεται εἰς ὑπηρεσίαν τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν ἀδελφῶν, χωρὶς φιλαργυρίαν ἢ δοξοκοπίαν. Ὁ Ὅσιος Δαυῒδ ὑπενθυμίζει τὴν ἀξίαν τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς μοναχικῆς ἀσκήσεως.

Θαύματα πλεῖστα ἀναφέρονται εἰς τοὺς Ἁγίους Ἀναργύρους, τόσον κατὰ τὴν ἐπίγειον ζωήν των ὅσον καὶ μετὰ τὴν κοίμησίν των. Θεραπεύουν νοσήματα ἀνίατα, λυτρώνουν ἀπὸ δαιμονικὰς ἐνεργείας, προστατεύουν ἰατροὺς καὶ ἀσθενεῖς. Ὁ Ὅσιος Δαυῒδ τελεῖ θαύματα θεραπειῶν διὰ τῆς προσκυνήσεως τοῦ ἀφθάρτου λειψάνου του. Ἡ Ἐκκλησία τιμᾷ τὴν μνήμην των ὡς προστάτας τῶν ἰατρῶν καὶ παράδειγμα χριστιανικῆς φιλανθρωπίας.