Άγιος Ανδρέας ο Στρατηλάτης

Ὁ Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Ἀνδρέας ὁ Στρατηλάτης ἔζησε κατὰ τὸν τρίτον μετὰ Χριστὸν αἰῶνα, ἐπὶ βασιλείας τοῦ διώκτου Μαξιμιανοῦ. Καταγόμενος ἐκ τῆς Συρίας καὶ διακρινόμενος διὰ τὴν ἀνδρείαν καὶ τὴν στρατιωτικὴν του ἀρετήν, προήχθη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ στρατηλάτου, διοικῶν πολυάριθμον στράτευμα. Ἦτο κρυπτοχριστιανός, φυλάττων τὴν πίστιν του ἐν τῷ βάθει τῆς καρδίας του, ἐν ἐποχῇ ἀγρίων διωγμῶν κατὰ τῶν ὁμολογητῶν τοῦ Χριστοῦ.

Ὅτε ὁ αὐτοκράτωρ τὸν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Κιλικίαν πρὸς καταστολὴν ἐπαναστάσεως, ὁ Ἀνδρέας ἐχρησιμοποίησε τὴν ἀποστολὴν ταύτην ὡς εὐκαιρίαν πνευματικήν. Κατὰ τὴν πορείαν, ἐφανέρωσεν εἰς τοὺς στρατιώτας του τὴν χριστιανικὴν πίστιν καὶ ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον μετὰ θάρρους. Θαυμαστῶς, ὁλόκληρον τὸ στράτευμά του, ἀριθμοῦντος δισχιλίους πεντακοσίους ἐνενήκοντα τρεῖς ἄνδρας, ἐπίστευσε καὶ ἐβαπτίσθη, γενόμενον στρατιὰ Χριστοῦ ἀντὶ στρατιᾶς Ῥώμης.

Ὅταν ἡ εἴδησις ἔφθασεν εἰς τὰ ὦτα τοῦ Μαξιμιανοῦ, ὠργίσθη σφοδρῶς καὶ διέταξε τὴν σύλληψιν τοῦ Ἀνδρέου καὶ τῶν σὺν αὐτῷ. Ὁ ἡγεμὼν τῆς Κιλικίας, Ἀντιόχος ὀνόματι, προσεπάθησε νὰ πείσῃ τὸν Στρατηλάτην νὰ ἐπιστρέψῃ εἰς τὴν εἰδωλολατρίαν, ὑποσχόμενος τιμὰς καὶ πλούτη. Ἀλλ' ὁ Ἀνδρέας ἀπεκρίθη μετὰ παρρησίας: «Οὐδὲν προτιμότερον τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ». Οἱ στρατιῶται του ἠκολούθησαν τὸ παράδειγμά του, ὁμολογοῦντες ἀφόβως τὸν Χριστόν.

Τὸ μαρτύριον ἦτο φρικτόν. Πρῶτον μὲν αὐτοὶ ὑπεβλήθησαν εἰς αἰκισμοὺς καὶ βασάνους ποικίλας. Τελικῶς, οἱ πάντες, μετὰ τοῦ ἡγουμένου των Ἀνδρέου, ἐθανατώθησαν διὰ ξίφους, στεφανωθέντες διὰ τῆς ἐνδόξου μαρτυρικῆς τελειώσεως. Ἡ πίστις των παρέμεινε ἀσάλευτος μέχρι τέλους, καὶ ἡ αἷμα των ἔγεινε σπέρμα νέων χριστιανῶν. Τὰ ἱερά των λείψανα ἐτιμήθησαν ὑπὸ τῶν πιστῶν καὶ ἐτελέσθησαν ἐπ' αὐτῶν πολλὰ θαύματα ἰάσεων καὶ ἐξορκισμῶν.

Ἡ ἑορτὴ τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Τιμοθέου, Ἀγαπίου καὶ Θέκλης, οἵτινες ἐμαρτύρησαν ἐπίσης διὰ τὴν πίστιν, καὶ τοῦ Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Νέου, ἀσκητοῦ τῆς Ναούσης, συνεορτάζεται τὴν αὐτὴν ἡμέραν. Ὁ Ὅσιος Θεοφάνης διέλαμψε διὰ τῆς αὐστηρᾶς ἀσκήσεως καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης του, προσφέρων εἰς τὴν Ἐκκλησίαν παράδειγμα ἀρετῆς καὶ πνευματικῆς καθάρσεως.

Ἡ διδασκαλία τῶν ἁγίων τούτων εἶναι σαφής: ἡ πίστις εἰς τὸν Χριστὸν ὑπερέχει πάσης ἐπιγείου δόξης καὶ τιμῆς. Ὁ Ἀνδρέας, μολονότι κατεῖχε θέσιν ὑψηλήν, δὲν ἐδίστασε νὰ θυσιάσῃ τὰ πάντα διὰ τὸν Κύριον. Οἱ στρατιῶται του ἐδίδαξαν τὴν πειθαρχίαν πρὸς τὸν οὐράνιον Βασιλέα, ἀνώτεραν πάσης ἀνθρωπίνης ἐξουσίας. Ἡ μνήμη των πρεσβεύει ὑπὲρ ἡμῶν ἐνώπιον τοῦ Θρόνου τῆς Χάριτος.