Άγιος Λουκιανός
Συναξάρι
Τοῦ Ἁγίου Ὁσιομάρτυρος Λουκιανοῦ, Πρεσβυτέρου τῆς Μεγάλης Ἀντιοχείας. Σαβίνου Ὁσίου. Βάρσου Ὁμολογητοῦ.
Βίος και Πολιτεία
Ὁ Ἅγιος Ὁσιομάρτυς Λουκιανός, Πρεσβύτερος τῆς Μεγάλης Ἀντιοχείας
Ὁ Ἅγιος Λουκιανὸς ἐγεννήθη εἰς τὴν Σαμόσατα τῆς Συρίας κατὰ τὸ μέσον τοῦ τρίτου αἰῶνος. Ἀπὸ νεαρὰν ἡλικίαν διεκρίθη διὰ τὴν φιλομάθειάν του καὶ τὸν ζῆλον πρὸς τὴν μελέτην τῶν Θείων Γραφῶν. Ὀρφανωθεὶς πρωΐμως, ἀνετράφη ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν εὐσεβῶν διδασκάλων καὶ ἀφιερώθη ὁλοψύχως εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Ἐκκλησίας. Χειροτονηθεὶς πρεσβύτερος, ἐδίδασκεν ἐν Ἀντιοχείᾳ τῇ Μεγάλῃ, ὅπου ἵδρυσε διαφημισθεῖσαν θεολογικὴν σχολήν. Ἐκεῖ ἐπεδόθη εἰς τὴν κριτικὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ κειμένου τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, διορθώνων τὰ χειρόγραφα καὶ συγκρίνων τὰς διαφόρους ἀποδόσεις. Ἡ φιλολογικὴ αὐτοῦ ἐργασία ὑπῆρξεν ἐπὶ αἰῶνας θεμέλιον τῆς βιβλικῆς ἑρμηνευτικῆς παραδόσεως.
Τὸ Μαρτύριον καὶ ἡ Ὁμολογία
Κατὰ τὸν μέγαν διωγμὸν τοῦ αὐτοκράτορος Μαξιμίνου Δαΐα (311-312 μ.Χ.), ὁ Ἅγιος Λουκιανὸς συνελήφθη ὡς χριστιανὸς καὶ διδάσκαλος τῆς πίστεως. Μετήχθη εἰς Νικομήδειαν, ὅπου ὑπεβλήθη εἰς μακρὰν καὶ σκληρὰν φυλάκισιν. Κατὰ τὴν αἰχμαλωσίαν του, ἐνήστευσε δεκατέσσαρα ἔτη, τρεφόμενος μόνον διὰ τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Παρὰ τὰς βασάνους καὶ τὰς ἀπειλάς, ἔμεινεν ἀκλόνητος εἰς τὴν ὁμολογίαν τοῦ Χριστοῦ. Προσκομισθεὶς ἐνώπιον τοῦ αὐτοκράτορος, ἀρνήθη νὰ θυσιάσῃ εἰς τὰ εἴδωλα καὶ ἀνεκήρυξε γενναίως: «Χριστιανός εἰμι». Κατεδικάσθη εἰς θάνατον καὶ ἐτελειώθη διὰ μαρτυρικοῦ θανάτου, λαβὼν τὸν στέφανον τῆς δικαιοσύνης.
Πνευματικὴ Παρακαταθήκη καὶ Διδασκαλία
Ὁ Ἅγιος Λουκιανὸς παρέδωκεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν πολύτιμον θησαυρόν. Ἡ διόρθωσις τῆς Ἑβδομήκοντα, ἡ ὁποία ἐγνωρίζετο ὡς «Λουκιάνειος ἔκδοσις», ἐχρησιμοποιήθη εὐρέως εἰς τὴν ἀνατολικὴν χριστιανοσύνην. Ἐδίδαξε τὴν ἀκρίβειαν εἰς τὴν μελέτην τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, τὴν νηφαλιότητα εἰς τὴν ἑρμηνείαν, καὶ τὴν πιστότητα εἰς τὴν παράδοσιν. Μαθηταὶ αὐτοῦ ὑπῆρξαν διακεκριμένοι Πατέρες, μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ Εὐσέβιος Νικομηδείας καὶ ὁ Ἄρειος. Παρὰ ταῦτα, ὁ ἴδιος ὁ Λουκιανὸς ἔμεινεν ὀρθόδοξος καὶ ὁμολογητὴς τῆς ἀληθοῦς πίστεως, καὶ τὸ μαρτύριόν του ἐσφράγισε τὴν ὀρθοδοξίαν του.
Οἱ Ἅγιοι Σαβῖνος καὶ Βάρσος
Συνεορτάζεται σήμερον καὶ ὁ Ὅσιος Σαβῖνος, ἀσκητὴς διακριθεὶς διὰ τὴν ἀκτημοσύνην καὶ τὴν ταπείνωσιν, καθὼς καὶ ὁ Ἅγιος Βάρσος ὁ Ὁμολογητής, ὅστις ὑπέμεινε διωγμοὺς διὰ τὴν πίστιν κατὰ τοὺς εἰκονομαχικοὺς χρόνους καὶ ἐξωρίσθη ὑπὲρ τῆς ὀρθῆς δοξολογίας τῶν ἁγίων εἰκόνων. Ἡ μνήμη αὐτῶν ἀναδεικνύει τὴν συνέχειαν τῆς μαρτυρικῆς καὶ ὁμολογητικῆς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας διὰ μέσου τῶν αἰώνων.
Απολυτίκιο
Ο Μάρτυς σου Κύριε, έν τή αθλήσει αυτού, τό στέφος εκομίσατο τής αφθαρσίας, εκ σού τού Θεού ημών, έχων γάρ τήν ισχύν σου, τούς τυράννους καθείλεν, έθραυσε καί δαιμόνων, τά ανίσχυρα θράση, αυτού ταίς ικεσίαις Χριστέ, σώσον τάς ψυχάς ημών