Όσιος Ευδόκιμος ο Δίκαιος

Ὁ Ὅσιος Εὐδόκιμος ὁ Δίκαιος ἔζησε κατὰ τὸν θ' αἰῶνα μ.Χ. καὶ ὑπῆρξε ἕνας ἀπὸ τοὺς λαμπροτέρους ἀσκητὰς τῆς Ἀνατολικῆς Ὀρθοδοξίας. Καταγόμενος ἀπὸ τὴν Καππαδοκίαν, μιὰν περιοχὴν πού ἐγέννησε πολλοὺς ἁγίους καὶ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, διεκρίθη ἀπὸ νεαρὴν ἡλικίαν διὰ τὴν εὐσέβειάν του καὶ τὴν ἀγάπην του πρὸς τὸν Θεόν. Νυμφευθεὶς κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τῶν γονέων του, ἔζησε μετὰ τῆς συζύγου του ἐν σωφροσύνῃ καὶ ἀρετῇ, διατηρῶν παρθενικὴν καθαρότητα διὰ κοινῆς συναινέσεως, ἀναδεικνύοντας τὸ μυστήριον τοῦ γάμου εἰς ἀσκητήριον ἁγιότητος.

Ὁ Ὅσιος Εὐδόκιμος ὑπηρέτησε ὡς στρατιώτης, ἀλλὰ ἡ καρδία του ἐκαίετο διὰ τὸν μοναδικὸν πόθον τῆς ἡσυχίας καὶ τῆς προσευχῆς. Μετὰ ἀπὸ ἐννέα μῆνες γάμου, διὰ θείας ἐμπνεύσεως καὶ ἀμοιβαίας συμφωνίας μετὰ τῆς συζύγου του, ἀπεχώρησεν εἰς τὸ Ὄρος τῶν Ἁγίων Εὐδοκίμου καὶ Ἰωσὴφ πλησίον τῆς Χαλκηδόνος, ὅπου ἐγκατεστάθη εἰς μοναστήριον καὶ ἐνεδύθη τὸ ἀγγελικὸν σχῆμα. Ἡ σύζυγός του, εὐλογήσασα τὴν ἀπόφασίν του, ἀκολούθησε ὁμοίως τὸν μοναχικὸν βίον.

Ἐπὶ δύο ὁλόκληρα ἔτη ὁ Ὅσιος Εὐδόκιμος ἠσκήτευσε μετὰ φιλοτιμίας ὑπερβαλλούσης, ὑποτασσόμενος εἰς αὐστηρὴν νηστείαν, ἀγρυπνίαν καὶ προσευχήν. Διέπρεψε διὰ τὴν ταπείνωσίν του καὶ τὴν πλήρη ἀποταγὴν τῶν κοσμικῶν. Ἡ ἀσκητική του πολιτεία ὑπῆρξε ὑπόδειγμα ταχείας πνευματικῆς προκοπῆς, ἀποδεικνύουσα ὅτι ἡ θερμότης τῆς ἀγάπης πρὸς τὸν Χριστὸν δύναται νὰ ὁδηγήσῃ ταχέως εἰς τὴν τελείωσιν. Προεῖδε δὲ προφητικῶς τὴν ἡμέραν τῆς κοιμήσεώς του, προετοιμαζόμενος μετὰ χαρᾶς διὰ τὴν συνάντησιν μετὰ τοῦ Νυμφίου.

Ἡ κοίμησις καὶ τὰ θαύματα τοῦ Ὁσίου: Κατὰ τὴν 31ην Ἰουλίου, μετὰ μόλις δύο ἔτη μοναχικῆς πολιτείας, ὁ Ὅσιος Εὐδόκιμος παρέδωκε τὴν ψυχήν του εἰς χεῖρας Θεοῦ ἐν εἰρήνῃ, σὺν ἡλικίᾳ νεανικῇ ἀλλὰ πλουσίᾳ ἐν χάριτι. Τὸ λείψανόν του ηὐώδησε θείῳ ἀρώματι, καὶ ἀμέσως ἤρχισαν νὰ τελοῦνται θαύματα εἰς τὸν τάφον του. Πολλοὶ ἀσθενεῖς ἰάθησαν, δαιμονιζόμενοι ἠλευθερώθησαν, καὶ ἡ μνήμη του ἐτιμήθη εὐρέως εἰς ὅλην τὴν Ἀνατολήν. Ἡ Ἐκκλησία τὸν προσκυνεῖ ὡς Δίκαιον, ἐπισημαίνουσα τὴν ὁσιότητά του ἐν τῷ κόσμῳ καὶ ἐν τῇ μοναχικῇ πολιτείᾳ.

Πνευματικὴ Διδασκαλία: Ὁ βίος τοῦ Ὁσίου Εὐδοκίμου διδάσκει ὅτι ἡ ἁγιότης δὲν μετρᾶται διὰ τοῦ χρόνου, ἀλλὰ διὰ τῆς ἐντάσεως τῆς ἀγάπης καὶ τῆς αὐταπαρνήσεως. Ἀναδεικνύει ἐπίσης ὅτι ὁ γάμος, ὅταν ζῇ κανεὶς ἐν ἁγνείᾳ καὶ εὐσεβείᾳ, δύναται νὰ ἀποτελέσῃ προπαρασκευὴν διὰ τὸν μοναχικὸν βίον. Ἡ ταχεῖα πνευματική του ἀνάβασις μαρτυρεῖ τὴν δύναμιν τῆς μετανοίας καὶ τῆς ὁλοκληρωτικῆς προσφορᾶς τοῦ ἑαυτοῦ εἰς τὸν Θεόν.

Ἡ Προεόρτιος ἡμέρα: Ἡ 31η Ἰουλίου ἀποτελεῖ καὶ Προεόρτιον τῆς Προόδου τοῦ Τιμίου Σταυροῦ (1η Αὐγούστου), προετοιμάζουσα τοὺς πιστοὺς διὰ τὴν ἑορτὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ὁ Σταυρὸς προφέρεται πρὸς ἁγιασμὸν τῶν ὑδάτων καὶ τοῦ λαοῦ, ἀνακαλοῦσα τὸ σωτήριον πάθος τοῦ Κυρίου καὶ τὴν νίκην Του κατὰ τοῦ θανάτου.