Κατάθεση Τιμίας Ζώνης Θεοτόκου
Συναξάρι
Ἡ κατάθεσις τῆς τιμίας Ζώνης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν τῷ ἐν Κωνσταντινουπόλει σεβασμίῳ οἴκῳ αὐτῆς τῷ ὄντι ἐν τοῖς Χαλκοπρατείοις.
Βίος και Πολιτεία
Ἡ κατάθεσις τῆς τιμίας Ζώνης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἑορτάζεται κατὰ τὴν 31ην Αὐγούστου καὶ ἀναφέρεται εἰς τὴν ἀπόθεσιν τοῦ ἱεροῦ τούτου λειψάνου ἐν τῷ περικλεεῖ ναῷ τῆς Θεοτόκου τῶν Χαλκοπρατείων Κωνσταντινουπόλεως. Ἡ τιμία Ζώνη, ἥτις περιέζωνε τὴν ἁγίαν σωρὸν τῆς Παναγίας, παρεδόθη κατὰ τὴν παράδοσιν ὑπὸ τῆς ἰδίας τῆς Θεοτόκου εἰς τὸν Ἀπόστολον Θωμᾶν κατὰ τὴν Ἀνάληψιν αὐτῆς εἰς τοὺς οὐρανούς, πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς πίστεώς του καὶ παρηγορίαν τῆς ἀπουσίας του ἐκ τῆς Κοιμήσεως.
Κατὰ τὴν ἁγίαν παράδοσιν, ὁ Ἀπόστολος Θωμᾶς, ὅστις ἦλθεν εἰς Ἱεροσόλυμα τρεῖς ἡμέρας μετὰ τὴν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου, ἐξέφρασε τὸν πόθον του νὰ προσκυνήσῃ τὸ πανάχραντον σῶμα αὐτῆς. Ὅταν δὲ ἠνοίχθη τὸ μνῆμα, οἱ Ἀπόστολοι εὗρον μόνον τὰ ἐντάφια σπάργανα καὶ τὴν εὐωδίαν τῆς χάριτος. Τότε ἡ Παναγία ὤφθη εἰς αὐτοὺς ἐξ οὐρανοῦ, διαβεβαιοῦσα τὴν Μετάστασίν της, καὶ ἔδωκεν εἰς τὸν Θωμᾶν τὴν τιμίαν Ζώνην της ὡς εὐλογίαν καὶ ἀρραβῶνα τῆς Ἀναλήψεώς της.
Ἡ ἱερὰ Ζώνη διεφυλάχθη μετὰ μεγάλης τιμῆς καὶ εὐλαβείας ὑπὸ τῶν πρώτων Χριστιανῶν. Κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ Βυζαντίου, ἡ αὐτοκράτειρα Πουλχερία, γνωστὴ διὰ τὴν εὐσέβειάν της, ἀνεκάλυψε τὸ τίμιον τοῦτο κειμήλιον καὶ ἀπέθεσεν αὐτὸ εἰς τὸν ναὸν τῶν Χαλκοπρατείων, ἐν συνδυασμῷ μὲ τὴν χλαμύδα τῆς Θεοτόκου. Ὁ ναὸς οὗτος, κείμενος πλησίον τοῦ Μεγάλου Παλατίου, ἔγινε κέντρον προσκυνήματος καὶ θαυμάτων.
Ἀναρίθμητα θαύματα ἐπετελέσθησαν διὰ τῆς τιμίας Ζώνης διὰ μέσου τῶν αἰώνων. Εἰδικῶς εἰς τὰς περιπτώσεις δυσκόλων τοκετῶν, αἱ ἐγκυμονοῦσαι γυναῖκες ηὐλογοῦντο μὲ αὐτὴν καὶ ἐτίκτον ἀσφαλῶς. Ἐπίσης, ἀσθενεῖς παντοίων νόσων ἰῶντο διὰ τῆς ἐπαφῆς πρὸς τὸ ἱερὸν κειμήλιον. Αὐτοκράτορες καὶ πατριάρχαι προσέτρεχον εἰς τὴν χάριν της ἐν καιροῖς κρίσεως καὶ κινδύνων. Ἡ Θεοτόκος, διὰ τῆς τιμίας αὐτῆς Ζώνης, ἐδείκνυε τὴν μητρικήν της πρόνοιαν πρὸς τὸν λαόν της.
Ἡ πνευματικὴ διδασκαλία τῆς ἑορτῆς ταύτης ἀναφέρεται εἰς τὴν διαρκῆ παρουσίαν τῆς Θεοτόκου εἰς τὴν ζωὴν τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Ζώνη, ὡς περιζώνυμα τῆς παρθενίας καὶ τῆς ἁγνείας, συμβολίζει τὴν ἀδιάσπαστον δεσμὸν μεταξὺ οὐρανοῦ καὶ γῆς, μεταξὺ Θεοτόκου καὶ πιστῶν. Διδάσκει ὅτι ἡ Παναγία, ἂν καὶ μετέστη εἰς τοὺς οὐρανούς, παραμένει πάντοτε κοντὰ εἰς ἡμᾶς, ἑτοίμη νὰ προστατεύῃ καὶ νὰ θεραπεύῃ. Ἡ μνήμη αὐτὴ μᾶς καλεῖ εἰς τὴν ἐμπιστοσύνην πρὸς τὴν μεσιτείαν της καὶ εἰς τὴν ἀδιάλειπτον προσφυγὴν εἰς τὴν προστασίαν της.
Σήμερον, τμήματα τῆς τιμίας Ζώνης διατηροῦνται εἰς διάφορα μοναστήρια, κυρίως εἰς τὴν Ἱερὰν Μονὴν Βατοπαιδίου Ἁγίου Ὄρους, ὅπου πλῆθος προσκυνητῶν προσέρχονται πρὸς προσκύνησιν καὶ εὐλογίαν. Ἡ ἑορτὴ αὕτη μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ Θεοτόκος μᾶς ἀφῆκε ὑλικὰ σημεῖα τῆς ἀγάπης της, διὰ νὰ αἰσθανόμεθα τὴν παρουσίαν της καὶ νὰ ἐνισχυόμεθα εἰς τὴν πνευματικὴν μας πορείαν.
Απολυτίκιο
Θεοτόκε ἀειπάρθενε, τῶν ἀνθρώπων ἡ σκέπη, Ἐσθῆτα καὶ Ζώνην τοῦ ἀχράντου σου σώματος, κραταιὰν τῇ πόλει σου περιβολὴν ἐδωρήσω, τῷ ἀσπόρῳ τόκῳ σου ἄφθαρτα διαμείναντα· ἐπὶ σοὶ γὰρ καὶ φύσις καινοτομεῖται καὶ χρόνος· διὸ δυσωποῦμέν σε, εἰρήνην τῇ πολιτείᾳ σου δώρησαι, καὶ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν τὸ μέγα ἔλεος