Προφήτης Ζαχαρίας (πατήρ Προδρόμου)

Ὁ Προφήτης Ζαχαρίας, ὁ πατὴρ τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ, ἀνῆκεν εἰς τὴν ἱερατικὴν τάξιν τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ὑπηρέτει ἐν τῷ Ναῷ τῶν Ἱεροσολύμων κατὰ τὴν ἐφημερίαν τοῦ Ἀβιά. Ἡ σύζυγός του Ἐλισάβετ καταγόταν ἐκ τοῦ γένους τοῦ Ἀαρών. Ἀμφότεροι ἦσαν «δίκαιοι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, πορευόμενοι ἐν πάσαις ταῖς ἐντολαῖς καὶ δικαιώμασι τοῦ Κυρίου ἄμεμπτοι», ὡς μαρτυρεῖ ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, πλὴν ἦσαν ἄτεκνοι καὶ προβεβηκότες ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν.

Κατὰ τὴν ὥραν τῆς θυμιάσεως ἐν τῷ Ναῷ, ὅτε ὁ Ζαχαρίας ἱερούργει, ὤφθη αὐτῷ Ἄγγελος Κυρίου ἑστὼς ἐκ δεξιῶν τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ θυμιάματος. Ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριὴλ ἀνήγγειλεν αὐτῷ ὅτι ἡ δέησις αὐτοῦ εἰσηκούσθη καὶ ἡ Ἐλισάβετ γεννήσει υἱόν, ὃν ὀνομάσει Ἰωάννην, ὅστις θὰ εἶναι μέγας ἐνώπιον Κυρίου καὶ θὰ προπορεύηται ἐνώπιον Αὐτοῦ ἐν πνεύματι καὶ δυνάμει Ἠλίου. Διὰ τὴν ἀπιστίαν του εἰς τὸ ἀγγελικὸν μήνυμα, ὁ Ζαχαρίας ἐκωφώθη καὶ ἔμεινεν ἄλαλος μέχρι τῆς γεννήσεως τοῦ Προδρόμου, ὁπότε ἀνέκτησε τὴν φωνήν του καὶ ἀνεφώνησε τὸν θεόπνευστον ὕμνον «Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ».

Ὁ μαρτυρικὸς θάνατος τοῦ Προφήτου Ζαχαρίου συνδέεται μὲ τὴν σφαγὴν τῶν Νηπίων ὑπὸ τοῦ Ἡρῴδου. Ὅταν ὁ τύραννος ἐζήτει νὰ φονεύσῃ καὶ τὸν μικρὸν Ἰωάννην, ἡ Ἐλισάβετ ἔφυγεν εἰς τὴν ἔρημον. Ὁ Ἡρῴδης ἀπέστειλεν ὀπαδοὺς νὰ ἐξετάσουν τὸν Ζαχαρίαν περὶ τοῦ υἱοῦ του. Ὁ δίκαιος ἱερεύς, εὑρισκόμενος ἐν τῷ Ναῷ, ἀπεκρίθη ὅτι ἀγνοεῖ ποῦ εὑρίσκεται τὸ παιδίον. Κατὰ τὴν παράδοσιν, ἐσφάγη μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου, ὅπως καὶ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἀνέφερεν εἰς τοὺς Φαρισαίους, μνημονεύων «τὸ αἷμα Ζαχαρίου τοῦ υἱοῦ Βαραχίου, ὃν ἐφονεύσατε μεταξὺ τοῦ ναοῦ καὶ τοῦ θυσιαστηρίου».

Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τοῦ ἁγίου Ζαχαρίου ἐμφαίνεται εἰς τὴν ἀκλόνητον πίστιν του εἰς τὰς θείας ὑποσχέσεις, παρὰ τὴν πρώτην του ἀμφιβολίαν, καὶ εἰς τὴν ἀνδρείαν του ἐν τῇ ὁμολογίᾳ. Ὡς ἱερεὺς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀποτελεῖ γέφυραν πρὸς τὴν Καινὴν Χάριν, ἀφοῦ ὁ υἱός του ἔμελλε νὰ γίνῃ ὁ μέγας Πρόδρομος τοῦ Μεσσίου. Ὁ ὕμνος του, ὁ «Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ», ἀποτελεῖ προφητικὴν ἀνακεφαλαίωσιν τῆς σωτηρίας καὶ ψάλλεται καθ' ἑκάστην ἐν τῷ Ὄρθρῳ.

Ἡ μνήμη τοῦ ἁγίου Προφήτου Ζαχαρίου τιμᾶται μετὰ σεβασμοῦ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας ὡς προφήτου, ἱερέως, πατρὸς τοῦ Προδρόμου καὶ μάρτυρος. Ἡ θυσία του διὰ τὴν προστασίαν τοῦ θεοπροβλήτου τέκνου του ἀποτελεῖ μαρτυρίαν πίστεως καὶ ἀφοσιώσεως εἰς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Διὰ πρεσβειῶν αὐτοῦ, Κύριε, εἰρήνευσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.