Αγίες Μηνοδώρα, Μητροδώρα, Νυμφοδώρα
Συναξάρι
Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Μηνοδώρας, Μητροδώρας καί Νυμφοδώρας. Τῆς Ἁγίας Πουλχερίας τῆς βασιλίσσης.
Βίος και Πολιτεία
Αἱ Ἅγιαι Μάρτυρες Μηνοδώρα, Μητροδώρα καὶ Νυμφοδώρα ἔζησαν κατὰ τοὺς χρόνους τῶν διωγμῶν κατὰ τῶν Χριστιανῶν, πιθανῶς ἐπὶ βασιλείας Μαξιμιανοῦ Γαλερίου, εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ τετάρτου αἰῶνος. Ἦσαν ἀδελφαὶ κατὰ σάρκα, καταγόμεναι ἐκ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, καὶ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων ἀνετράφησαν ἐν τῇ χριστιανικῇ πίστει. Τὰ ὀνόματά των, τὰ ὁποῖα φέρουν τὴν κατάληξιν «δώρα», μαρτυροῦν τὴν εὐσέβειαν τῶν γονέων των, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρουν τὰ τέκνα των δῶρον Θεοῦ.
Αἱ τρεῖς ἀδελφαὶ ἀπεφάσισαν νὰ ἀφιερώσουν τὴν ζωήν των ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὸν Χριστόν, τηροῦσαι παρθενίαν καὶ ἀσκούμεναι εἰς τὴν προσευχὴν καὶ τὴν νηστείαν. Κατέφυγον εἰς ἔρημον τόπον, ὅπου ἔζησαν ἐν ἀναχωρήσει, μακρὰν τοῦ κοσμικοῦ θορύβου. Ἐκεῖ, ἐν ἁπλότητι καὶ ταπεινώσει, προσηύχοντο ὑπὲρ τοῦ κόσμου καὶ ἐπρόκοπτον εἰς τὴν ἀρετήν, καθαρίζουσαι τὰς καρδίας των διὰ τῆς νήψεως καὶ τῆς συνεχοῦς μνήμης τοῦ Θεοῦ.
Ὅταν ὅμως ἐξεδηλώθη ὁ διωγμὸς κατὰ τῶν Χριστιανῶν, αἱ Ἅγιαι ἀδελφαὶ δὲν ἔκρυψαν τὴν πίστιν των. Συνελήφθησαν ὑπὸ τῶν ἀρχόντων καὶ παρουσιάσθησαν ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος, ὁ ὁποῖος ἐπεχείρησε διὰ κολακειῶν καὶ ἀπειλῶν νὰ τὰς πείσῃ νὰ θυσιάσουν εἰς τὰ εἴδωλα. Αἱ Ἅγιαι ἀπεκρίθησαν μετὰ παρρησίας, ὁμολογοῦσαι τὸν Χριστὸν Θεὸν Ἀληθινὸν καὶ ἀρνούμεναι νὰ λατρεύσουν τὰ ἄψυχα εἴδωλα. Ὑπέστησαν φρικτὰ βασανιστήρια· ἐμαστιγώθησαν ἀνηλεῶς, ἐξεδάρησαν, ἐκαύθησαν διὰ πυρὸς καὶ λαμπάδων, ἀλλὰ παρέμειναν ἀκλόνητοι εἰς τὴν πίστιν των. Τελικῶς, ἐτελειώθησαν διὰ ξίφους, λαβοῦσαι τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου καὶ κληρονομήσασαι τὴν αἰωνίαν ζωήν.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τῶν Ἁγίων Μαρτύρων ἀποτελεῖται εἰς τὴν ἀκλόνητον πίστιν, τὴν ἀδελφικὴν ἀγάπην καὶ τὴν ἀνδρείαν ἐν Χριστῷ. Διδάσκουν ὅτι ἡ κοινὴ πορεία ἐν ἀρετῇ ἐνισχύει τὸν ἄνθρωπον, καὶ ὅτι ἡ ἀναχώρησις καὶ ἡ προσευχὴ προπαρασκευάζουν τὴν ψυχὴν διὰ τὸν ἀγῶνα τοῦ μαρτυρίου. Ἡ θυσία των μαρτυρεῖ ὅτι ἡ ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἀνωτέρα πάσης ἐγκοσμίου ἀπολαύσεως καὶ αὐτῆς τῆς ζωῆς.
Ἡ Ἁγία Πουλχερία ἡ βασίλισσα (399-453 μ.Χ.) ἦτο θυγάτηρ τοῦ αὐτοκράτορος Ἀρκαδίου καὶ ἀδελφὴ τοῦ Θεοδοσίου Β´. Ἀνέλαβε τὴν ἀντιβασιλείαν λόγῳ τῆς νεαρᾶς ἡλικίας τοῦ ἀδελφοῦ της, καὶ διεκρίθη διὰ τὴν εὐσέβειαν, τὴν σύνεσιν καὶ τὸν ζῆλον ὑπὲρ τῆς Ὀρθοδοξίας. Ὑπῆρξε προστάτις τῆς Δ´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου (Χαλκηδόνος, 451 μ.Χ.), ἡ ὁποία κατεδίκασε τὴν μονοφυσιτικὴν αἵρεσιν. Ἐφύλαξε παρθενίαν καθ᾿ ὅλην τὴν ζωήν της, ἄν καὶ συνῆψε νομικὸν γάμον μὲ τὸν Μαρκιανόν, καὶ ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, καταλείπουσα παράδειγμα χριστιανῆς βασιλίσσης.
Απολυτίκιο
Ἡ γέννησίς σου Θεοτόκε, χαρὰν ἐμήνυσε πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ· ἐκ σοῦ γὰρ ἀνέτειλεν ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης, Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ λύσας τὴν κατάραν, ἔδωκε τὴν εὐλογίαν· καὶ καταργήσας τὸν θάνατον, ἐδωρήσατο ἡμῖν ζωὴν τὴν αἰώνιον