Ιερά Μητρόπολις Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού
Άγιος της Ημέρας
16 Σεπτεμβρίου

Αγία Ευφημία η Μεγαλομάρτυς

Συναξάρι

Τῆς Ἁγίας Μεγαλομάρτυρος καί πανευφήμου Εὐφημίας.

Βίος και Πολιτεία

Ἡ Ἁγία Εὐφημία ἡ Μεγαλομάρτυς καὶ Πανεύφημος ἔζησε κατὰ τὸν 4ον αἰῶνα μ.Χ., εἰς τὴν πόλιν τῆς Χαλκηδόνος τῆς Βιθυνίας. Κατήγετο ἐξ εὐσεβῶν γονέων, τοῦ Φιλοφρόνου καὶ τῆς Θεοδοσίας, οἵτινες ἐπαίδευσαν τὴν θυγατέρα των εἰς τὴν χριστιανικὴν πίστιν ἀπὸ νεαρᾶς ἡλικίας. Ἡ ὀμορφιὰ τῆς ψυχῆς της ἀντανακλᾶτο καὶ εἰς τὸ σῶμα της, ἀλλ' ἡ νέα παρθένος ἀφιέρωσε τὴν ζωήν της ὁλοκληρωτικῶς εἰς τὸν Χριστόν, τηροῦσα τὴν παρθενίαν της ὡς ἀκριβὲς μαργαριτάρι.

Τὸ μαρτύριόν της ἔλαβε χώραν ἐπὶ ἡγεμόνος Πρίσκου, κατὰ τοὺς διωγμοὺς τοῦ αὐτοκράτορος Διοκλητιανοῦ (284-305 μ.Χ.), ὅτε ἡ Ἐκκλησία ἔζη τὰς πλέον αἱματηρὰς ὥρας της. Εὑρεθεῖσα μετὰ ἄλλων χριστιανῶν εἰς προσευχήν, ἡ νεαρὰ Εὐφημία συνελήφθη καὶ ὡδηγήθη ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος. Παρὰ τὰς κολακείας καὶ τὰς ἀπειλάς, ἡ παρθένος ἀρνήθη κατηγορηματικῶς νὰ θυσιάσῃ εἰς τὰ εἴδωλα, ὁμολογοῦσα ἀνδρείως τὸν Χριστὸν ὡς μόνον ἀληθινὸν Θεόν.

Τὰ βασανιστήρια ποὺ ὑπέστη ἦσαν φρικτά· ἐτυμπανίσθη ἀνηλεῶς, ἐπέρασεν ἀπὸ τροχὸν βασάνων, ἐρρίφθη εἰς πῦρ, ἐβυθίσθη εἰς βραστὸν ἔλαιον, καὶ ἐξετινάχθη ἀνάμεσον εἰς ἀγρίας θηρίας. Ὅμως, ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τὴν διετήρει ἄτρωτον. Τελικῶς, αἱ θεῖαι προνοίας ἐπέτρεψε νὰ τελειωθῇ τὸ μαρτύριόν της διὰ λέαινος, ἥτις ἀνέπαυσεν ἠρέμως τὸ ἅγιον σῶμα, ὡς νὰ προσεκύνει τὴν ἁγίαν. Οἱ πιστοὶ ἀνέλαβον τὸ τίμιον λείψανον, ὅπερ ἐξέπεμπε θαυμαστὴν εὐωδίαν, καὶ ἔκτισαν ναὸν πρὸς τιμήν της.

Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τῆς Ἁγίας Εὐφημίας ὑπερβαίνει τὸ μαρτύριον. Ἀναδεικνύει τὴν δύναμιν τῆς πίστεως καὶ τὴν ἀξίαν τῆς παρθενίας ὡς ἀγγελικῆς πολιτείας ἐπὶ τῆς γῆς. Διδάσκει ὅτι ἡ νεότης, ὅταν ἁγιάζεται ὑπὸ τῆς χάριτος, γίνεται ἀήττητος δύναμις κατὰ τῆς κακίας. Ἡ ὁμολογία της εἶναι κήρυγμα ὅτι οὐδεμία βία δύναται νὰ σβέσῃ τὴν φλόγα τῆς ἀληθινῆς ἀγάπης πρὸς τὸν Χριστόν.

Μέγα θαῦμα ἐτελέσθη εἰς τὴν Δ´ Οἰκουμενικὴν Σύνοδον τῆς Χαλκηδόνος (451 μ.Χ.), ὅπου συνῆλθον 630 Πατέρες διὰ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν μονοφυσιτικὴν αἵρεσιν. Δύο τόμοι, ὁ ὀρθόδοξος καὶ ὁ αἱρετικός, ἐτέθησαν ἐπὶ τοῦ στήθους τῆς Ἁγίας. Μετὰ τρεῖς ἡμέρας προσευχῆς, ἡ λάρνακα ἠνοίχθη· ἡ Ἁγία ἐκράτει τὸν ὀρθόδοξον τόμον εἰς τὴν δεξιάν της χεῖρα, ἐνῷ ὁ αἱρετικὸς εὑρίσκετο εἰς τοὺς πόδας της. Οὕτω, ἡ Μεγαλομάρτυς ἐφανερώθη ὡς ὑπέρμαχος τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ μετὰ τὸν θάνατον.

Ἡ μνήμη της τιμᾶται μετὰ μεγάλης εὐλαβείας εἰς ὅλην τὴν Οἰκουμένην, ὡς συμβόλου τῆς νίκης τῆς πίστεως κατὰ τῶν διωγμῶν καὶ τῶν αἱρέσεων. Ὁ τίμιος σκηνὸς τῆς Ἁγίας ἐξακολουθεῖ νὰ προσφέρῃ θαύματα καὶ ἰάσεις εἰς τοὺς προστρέχοντας εἰς αὐτὴν μετὰ πίστεως.

Απολυτίκιο

Ἀπολυτίκιον τῆς Ἁγίας
Ἦχος δ'
Ἡ ἀμνάς σου Ἰησοῦ, κράζει μεγάλῃ τῇ φωνῇ· Σὲ νυμφίε μου ποθῶ, καὶ σὲ ζητοῦσα ἀθλῶ, καὶ συσταυροῦμαι, καὶ συνθάπτομαι τῷ βαπτισμῷ σου· καὶ πάσχω διὰ σέ, ὡς βασιλεύσω σὺν σοι· καὶ θνῄσκω ὑπὲρ σοῦ, ἵνα καὶ ζήσω ἐν σοί· ἀλλ᾽ ὡς θυσίαν ἄμωμον, προσδέχου τὴν μετὰ πόθου τυθεῖσάν σοι. Αὐτῆς πρεσβείαις, ὡς ἐλεήμων, σῶσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν

Ἀπολυτίκιον τῆς Ἑορτῆς
Ἦχος α'
Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, νίκας τοῖς Βασιλεῦσι κατὰ βαρβάρων δωρούμενος καὶ τὸ σὸν φυλάττων διὰ τοῦ Σταυροῦ σου πολίτευμα

Κοντάκιο

Ἀνυμνήσωμεν πιστοὶ τὴν πάνσεμνον καὶ πανεύφημον, Εὐφημίαν τὴν ἔνδοξον, τὴν τὸν πρόδρομον νικήσασαν, τῷ σθένει τοῦ Σταυροῦ ἐχθροὺς καταβαλοῦσαν, καὶ στέφανον δόξης παρὰ Χριστοῦ λαβοῦσαν.

Ψηφιακή βοήθεια

Διαθέσιμος

💡 Δοκιμάστε