Άγιος Ευστάθιος και η συνοδεία του

Ὁ Ἅγιος Μεγαλομάρτυς Εὐστάθιος καὶ ἡ συνοδεία αὐτοῦ

Ὁ Ἅγιος Εὐστάθιος ἔζησε κατὰ τοὺς χρόνους τῶν αὐτοκρατόρων Τραϊανοῦ καὶ Ἁδριανοῦ (2ος αἰώνας μ.Χ.). Πρὸ τῆς πίστεως ὠνομάζετο Πλακίδας καὶ ὑπηρετοῦσε ὡς στρατηγὸς τῶν βασιλικῶν στρατευμάτων, διακρινόμενος διὰ τὴν ἀνδρείαν του, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν φιλανθρωπίαν καὶ ἐλεημοσύνην του πρὸς τοὺς πτωχούς. Κατὰ τὴν διήγησιν τοῦ Συναξαρίου, ἐνῷ ἐθήρευεν εἰς τὴν ὕπαιθρον, εἶδεν ὁράματι τὸν Χριστὸν μεταξὺ τῶν κεράτων ἑνὸς ἐλάφου, ὁ Ὁποῖος τὸν ἐκάλεσε νὰ βαπτισθῇ. Οὕτω κατηχήθη μετὰ τῆς συζύγου του Θεοπιστῆς καὶ τῶν δύο τέκνων του, Ἀγαπίου καὶ Θεοπίστου, καὶ ἐβαπτίσθησαν λαβόντες χριστιανικὰ ὀνόματα.

Μετὰ τὸ βάπτισμα, ὁ Θεὸς ἐπέτρεψε νὰ δοκιμασθῇ ὁ νέος πιστὸς διὰ σειρᾶς δεινῶν περιπετειῶν, ὅμοιος τῷ δικαίῳ Ἰώβ. Ἀπώλεσε τὴν περιουσίαν του, ἐχωρίσθη ἀπὸ τὴν οἰκογένειάν του ἐν περιστάσεσι τραγικαῖς, καὶ ἐπὶ χρόνια ἔζησεν ἐν ταλαιπωρίᾳ καὶ ὀδύνῃ. Ἀλλὰ διετήρησε ἀκλόνητον τὴν πίστιν του καὶ τὴν ὑπομονήν του, εὐχαριστῶν τὸν Θεὸν ἐν πάσῃ περιστάσει. Μετὰ πεντεκαίδεκα ἔτη, θαυμαστῶς ἐπανηνώθη μετὰ τῆς συζύγου καὶ τῶν υἱῶν του, οἱ ὁποῖοι εἶχον διασωθῆ καὶ ἐτράφησαν ἀπὸ ἀγνώστους εὐεργέτας.

Τὸ Μαρτύριον

Ἐπανελθὼν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, ὁ Εὐστάθιος ἐνίκησε τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ρώμης καὶ ἐπέστρεψε θριαμβευτής. Ἀλλ᾿ ὅταν ὁ αὐτοκράτωρ ἐπέμεινε νὰ θυσιάσῃ εἰς τὰ εἴδωλα, ὁ Ἅγιος ὡμολόγησε ἀνοικτῶς τὴν πίστιν του εἰς τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Διὰ τοῦτο κατεδικάσθη εἰς μαρτυρικὸν θάνατον μετὰ τῆς συζύγου καὶ τῶν τέκνων του. Ἐρρίφθησαν εἰς πύρινον κάμινον ἐντὸς χαλκοῦ ταύρου, ὅπου παρέδωκαν τὰς ψυχάς των περὶ τὸ ἔτος 118 μ.Χ. Τὰ σώματά των εὑρέθησαν ἄφθορα, μαρτυροῦντα τὴν θείαν χάριν.

Ὁ Ὅσιος Εὐστάθιος, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης

Κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν τιμᾶται καὶ ὁ Ὅσιος Εὐστάθιος (1115-1195/96), διακεκριμένος ὑπερασπιστὴς τῆς Ὀρθοδοξίας κατὰ τοὺς χρόνους τῆς Λατινοκρατίας. Γεννηθεὶς εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν, ἔγινε μοναχὸς καὶ ἀνεδείχθη σοφὸς θεολόγος καὶ ρήτωρ. Ὡς Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ἠγωνίσθη διὰ τὴν ἠθικὴν ἀναμόρφωσιν τοῦ κλήρου, τὴν προστασίαν τῶν πτωχῶν, καὶ τὴν διατήρησιν τῆς Ὀρθοδόξου παραδόσεως ἐν μέσῳ τῶν Σταυροφοριῶν. Κατέλιπε σημαντικὸν συγγραφικὸν ἔργον, περιλαμβάνον ὑπομνήματα εἰς τὴν Ἁγίαν Γραφήν, λόγους θεολογικούς, καὶ ἐπιστολάς. Ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ καὶ τιμᾶται ὡς ὁμολογητὴς τῆς πίστεως.