Άγιος Λουκάς ο Ευαγγελιστής

Ὁ Ἅγιος Λουκᾶς ὁ Εὐαγγελιστής, εἷς τῶν τεσσάρων Εὐαγγελιστῶν τῆς Ἐκκλησίας, γεννήθηκε εἰς τὴν Ἀντιόχειαν τῆς Συρίας καὶ ἦτο ἐξ Ἑλλήνων γονέων. Μορφωθεὶς εἰς τὰς ἐπιστήμας τῆς ἐποχῆς του, ἀσχολήθη μὲ τὴν ἰατρικὴν τέχνην, ὅπως μαρτυρεῖ καὶ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὀνομάζων αὐτὸν «Λουκᾶν τὸν ἰατρὸν τὸν ἀγαπητόν». Ἐπίσης, διέπρεψεν εἰς τὴν ζωγραφικὴν τέχνην, καὶ ἡ παράδοσις τὸν ἀναφέρει ὡς τὸν πρῶτον εἰκονογράφον τῆς Θεοτόκου. Προσῆλθεν εἰς τὴν χριστιανικὴν πίστιν μετὰ τὴν Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου, καὶ κατηχήθη ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων.

Ἔγινε πιστὸς μαθητὴς καὶ συνεργάτης τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, συνοδεύων αὐτὸν εἰς πολλὰ τῶν ἱεραποστολικῶν του ταξιδίων. Παρέμεινε πλησίον του καὶ κατὰ τὴν πρώτην καὶ δευτέραν φυλάκισίν του εἰς τὴν Ρώμην, ὅπως μαρτυρεῖται ἐκ τῶν ἐπιστολῶν τοῦ Παύλου. Συνέγραψε τὸ κατ᾿ αὐτὸν Εὐαγγέλιον, τὸ τρίτον κατὰ σειράν, καὶ τὰς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, ἔργα θεμελιώδη διὰ τὴν κατανόησιν τῆς ζωῆς τοῦ Χριστοῦ καὶ τῆς πρωτοχριστιανικῆς Ἐκκλησίας.

Τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Λουκᾶ διακρίνεται διὰ τὴν ἀκρίβειάν του, τὴν λεπτομέρειαν εἰς τὰς διηγήσεις, καὶ τὴν ἰδιαιτέραν ἔμφασιν εἰς τὸ ἔλεος καὶ τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ Σωτῆρος. Μόνος ὁ Λουκᾶς ἀναφέρει τὰς παραβολὰς τοῦ Ἀσώτου Υἱοῦ, τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου, καὶ ἄλλας σημαντικὰς περικοπάς. Παρουσιάζει τὸν Χριστὸν ὡς τὸν Σωτῆρα πάντων τῶν ἀνθρώπων, Ἰουδαίων καὶ Ἑλλήνων, πλουσίων καὶ πτωχῶν. Ὡς Ἕλλην τὴν καταγωγήν, ὁ Λουκᾶς ἐγραψεν εἰς καθαρωτάτην ἑλληνικὴν γλῶσσαν, προσεγγίζων τὸν κόσμον τῶν Ἑλλήνων.

Μετὰ τὸν μαρτυρικὸν θάνατον τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, ὁ Λουκᾶς συνέχισε τὸ ἱεραποστολικόν του ἔργον εἰς διαφόρους χώρας τῆς Μεσογείου. Κατὰ τὴν παράδοσιν, ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον εἰς τὴν Ἰταλίαν, τὴν Δαλματίαν, τὴν Γαλλίαν καὶ τὴν Μακεδονίαν. Τελικῶς, ἀφοῦ ἔζησε μακρὸν βίον ἐν ἁγιότητι καὶ ἀσκήσει, παρέδωκε τὸ πνεῦμά του εἰς τὸν Κύριον εἰρηνικῶς εἰς τὴν Βοιωτίαν, κατ᾿ ἄλλους δὲ εἰς τὴν Ἔφεσον ἢ τὴν Θήβαιον τῆς Αἰγύπτου, ἐν ἡλικίᾳ ὀγδοήκοντα τεσσάρων ἐτῶν.

Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τοῦ Ἁγίου Λουκᾶ εἶναι ἀνεκτίμητος. Διδάσκει ὅτι ὁ Χριστὸς ἦλθεν ὡς ἰατρὸς ψυχῶν καὶ σωμάτων, καὶ ὅτι οὐδεὶς εἶναι ἀπορριπτέος ἐκ τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἀκρίβειά του ὡς συγγραφέως καὶ ἡ ἀφοσίωσίς του ὡς μαθητοῦ ἀποτελοῦν πρότυπον διὰ πάντας τοὺς χριστιανούς. Τὰ λείψανά του μετεφέρθησαν εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν κατὰ τὸν Δ´ αἰῶνα, ἔνθα ἐτιμῶντο μετὰ μεγάλης εὐλαβείας. Ἡ Ἐκκλησία τιμᾷ αὐτὸν ὡς προστάτην τῶν ἰατρῶν καὶ τῶν ζωγράφων, καὶ ἡ μνήμη του ἑορτάζεται μετὰ χαρᾶς καὶ εὐχαριστίας πρὸς τὸν Θεόν.