Εγκαίνια Ναού Αναστάσεως
Συναξάρι
Μνήμη τῶν Ἐγκαινίων τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Ἀναστάσεως. Προεόρτια τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Κορνηλίου τοῦ Ἑκατοντάρχου.
Βίος και Πολιτεία
Τὰ Ἐγκαίνια τοῦ Ἱεροῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως
Σήμερον ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὰ Ἐγκαίνια τοῦ πανσέπτου Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως ἐν Ἱεροσολύμοις, ὅστις ἀνηγέρθη διὰ προστάγματος τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου καὶ τῆς Ἁγίας Ἑλένης. Μετὰ τὴν εὕρεσιν τοῦ Τιμίου Σταυροῦ τὸ ἔτος 326 μ.Χ., ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος διέταξε τὴν ἀνέγερσιν μεγαλοπρεποῦς Ναοῦ ἐπὶ τοῦ Γολγοθᾶ καὶ τοῦ Παναγίου Τάφου. Τὰ ἐγκαίνια τοῦ ναοῦ τούτου ἐτελέσθησαν μετὰ δέκα ἔτη, τὴν 13ην Σεπτεμβρίου τοῦ 335, παρουσίᾳ πλήθους ἐπισκόπων καὶ πιστῶν ἐκ πάσης τῆς οἰκουμένης.
Ὁ Ἅγιος Κορνήλιος ὁ Ἑκατόνταρχος
Ταυτοχρόνως τιμᾶται ὁ Ἅγιος Κορνήλιος, ὁ εὐσεβὴς ἑκατόνταρχος τῆς Καισαρείας, οὗ τὴν ἱστορίαν διασώζουν αἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων (κεφ. 10). Οὗτος ἦτο ἀνὴρ εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν Θεόν, ποιῶν ἐλεημοσύνας πολλὰς καὶ δεόμενος τοῦ Θεοῦ διὰ παντός. Κατηξιώθη ὁράματος ἀγγελικοῦ, ὅστις τὸν διέταξε νὰ καλέσῃ τὸν Ἀπόστολον Πέτρον ἐκ τῆς Ἰόππης. Ὁ θεῖος Πέτρος, λαβὼν καὶ αὐτὸς ὅρασιν ἄνωθεν, ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Κορνηλίου καὶ ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον. Τότε κατῆλθε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον ἐπὶ τὸν Κορνήλιον καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ, καὶ ἐβαπτίσθησαν, γενόμενοι αἱ ἀπαρχαὶ τῶν ἐξ ἐθνῶν πιστευσάντων.
Πνευματικὴ Διδασκαλία
Ἡ ἑορτὴ τῶν Ἐγκαινίων μᾶς ὑπενθυμίζει ὅτι ἡ Ἐκκλησία οἰκοδομεῖται ἐπὶ τὸν λίθον τὸν ἀκρογωνιαῖον, τὸν Χριστόν, καὶ ὅτι ἡ Ἀνάστασίς Του εἶναι τὸ θεμέλιον τῆς πίστεώς μας. Ὁ ναὸς τῆς Ἀναστάσεως δὲν εἶναι ἁπλῶς μνημεῖον ἱστορικόν, ἀλλὰ ζῶν μαρτύριον τῆς νίκης τοῦ Χριστοῦ κατὰ τοῦ θανάτου. Ὡσαύτως, ἡ ἱστορία τοῦ Κορνηλίου διδάσκει ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ προσφέρεται εἰς πάντας τοὺς εὐσεβεῖς καὶ δικαίους, ὁποιασδήποτε καταγωγῆς, καὶ ὅτι ἡ ἐλεημοσύνη καὶ ἡ προσευχὴ ἀνοίγουν τὴν καρδίαν εἰς τὴν θείαν ἀποκάλυψιν.
Προεόρτια τοῦ Σταυροῦ
Ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἀποτελεῖ καὶ προεόρτιον τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ἡ Ἐκκλησία μᾶς προετοιμάζει νὰ προσκυνήσωμεν τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, δι' οὗ ἐνικήθη ὁ θάνατος καὶ ἐδωρήθη εἰς τὸν κόσμον ἡ σωτηρία. Τὰ Ἐγκαίνια τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως συνδέονται ἀρρήκτως μετὰ τῆς εὑρέσεως τοῦ Σταυροῦ, καθὼς ἀμφότερα μαρτυροῦν τὴν θριαμβευτικὴν πορείαν τῆς Ἐκκλησίας καὶ τὴν δόξαν τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ Ἀναστάντος Κυρίου.
Απολυτίκιο
Ἦχος δ'
Ὡς τοῦ ἄνω στερεώματος τὴν εὐπρέπειαν, καὶ τὴν κάτω συναπέδειξας ὡραιότητα, τοῦ ἁγίου σκηνώματος τῆς δόξης σου Κύριε. Κραταίωσον αὐτὸ εἰς αἰῶνα αἰῶνος, καὶ πρόσδεξαι ἡμῶν, τὰς ἐν αὐτῷ ἀπαύστως προσαγομένας σοι δεήσεις, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, ἡ πάντων ζωὴ καὶ ἀνάστασις
Ἀπολυτίκιον τοῦ Σταυροῦ
Ἦχος β'
Τὸν ζωοποιὸν Σταυρὸν τῆς σῆς ἀγαθότητος, ὃν ἐδωρήσω ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις Κύριε, σοὶ προσάγομεν εἰς πρεσβείαν. Σῷζε τοὺς βασιλεῖς καὶ τὴν πόλιν σου, εἰρηνεύοντας διὰ τῆς Θεοτόκου, μόνε φιλάνθρωπε