Αγία Σοφία και οι θυγατέρες της

Ἡ Ἁγία Σοφία καὶ αἱ τρεῖς θυγατέρες αὐτῆς, Πίστις, Ἐλπὶς καὶ Ἀγάπη, ἔζησαν κατὰ τὸν δεύτερον αἰῶνα μετὰ Χριστόν, ἐπὶ βασιλείας τοῦ αὐτοκράτορος Ἁδριανοῦ (117-138 μ.Χ.). Ἡ Σοφία, χριστιανὴ εὐσεβεστάτη καὶ εὐγενοῦς καταγωγῆς, κατῴκει ἐν τῇ μεγαλοπόλει Ῥώμῃ καὶ ἀνέθρεψε τὰς τρεῖς θυγατέρας της ἐν τῇ πίστει τοῦ Χριστοῦ μετὰ πάσης ἀρετῆς καὶ εὐσεβείας. Τὰ ὀνόματα τῶν κορῶν, Πίστις, Ἐλπὶς καὶ Ἀγάπη, δὲν ἦσαν τυχαῖα, ἀλλὰ ἀντανακλοῦσαν τὴν βαθεῖαν πνευματικότητα τῆς μητρὸς καὶ τὴν ἐπιθυμίαν της νὰ ἐνσαρκώσουν αἱ κόραι τὰς τρεῖς θεολογικὰς ἀρετάς.

Ὅταν ἡ φήμη τῆς χριστιανικῆς αὐτῶν ἀφοσιώσεως ἔφθασεν εἰς τὰ ὦτα τοῦ αὐτοκράτορος, οὗτος προσεκάλεσε τὴν Σοφίαν μετὰ τῶν θυγατέρων της, προσπαθῶν διὰ κολακειῶν καὶ δώρων νὰ τὰς πείσῃ νὰ θυσιάσουν εἰς τὰ εἴδωλα. Ἡ μήτηρ ὅμως ἐνίσχυε τὰ τέκνα της διὰ λόγων ἐμπνευσμένων, παροτρύνουσα αὐτὰς νὰ ὑπομείνουν πᾶν βάσανον διὰ τὸν οὐράνιον Νυμφίον. Αἱ κόραι, καίτοι νεαραὶ τὴν ἡλικίαν (ἡ Πίστις δωδεκαετής, ἡ Ἐλπὶς δεκαετής, καὶ ἡ Ἀγάπη ἐννεαετής), ἐνεδείξαντο θαυμασίαν ἀνδρείαν καὶ πνευματικὴν ὡριμότητα.

Ὁ τύραννος, ὀργισθεὶς ἐκ τῆς ἀμετακινήτου πίστεώς των, ὑπέβαλε τὰς κόρας εἰς φρικτὰ βασανιστήρια. Πρώτη ἡ Πίστις ἐμαστιγώθη ἀνηλεῶς, ἀπεκόπησαν οἱ μαστοὶ αὐτῆς καὶ ἐρρίφθη εἰς καμίνον πυρός, ἐξ ἧς ἐξῆλθεν ἀβλαβής· τελικῶς ἀπεκεφαλίσθη. Κατόπιν ἡ Ἐλπὶς ὑπέστη παρομοίους βασανισμούς, καὶ μετ᾿ αὐτὴν ἡ μικροτέρα Ἀγάπη, ἡ ὁποία παρὰ τὴν νεαρὰν ἡλικίαν της ἐπέδειξε γενναιότητα ὑπὲρ τοὺς ἄνδρας. Ἡ μήτηρ Σοφία παρίστατο εἰς τὰ μαρτύρια, ἐνθαρρύνουσα τὰ τέκνα της καὶ δοξολογοῦσα τὸν Θεόν. Μετὰ τὴν ἀποκεφαλισμὸν καὶ τῶν τριῶν θυγατέρων, ἐπετράπη εἰς τὴν Σοφίαν νὰ λάβῃ τὰ λείψανα καὶ νὰ τὰ ἐνταφιάσῃ.

Ἡ μακαρία μήτηρ παρέμεινεν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας παρὰ τοὺς τάφους τῶν τέκνων της, προσευχομένη καὶ κλαίουσα, ἕως ὅτου καὶ αὐτὴ παρέδωκε τὴν ψυχήν της εἰς χεῖρας Θεοῦ, οὐχὶ διὰ βασανιστηρίων, ἀλλὰ ἐκ τῆς ὑπερβολικῆς λύπης καὶ τῆς ἀγάπης πρὸς τὰ θυγατέρια της. Οὕτω καὶ αὐτὴ ἐστεφανώθη ὡς ὁμολόγητρις τῆς πίστεως, ἀξιωθεῖσα νὰ ἑνωθῇ μετὰ τῶν τέκνων της ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν Οὐρανῶν.

Ἡ πνευματικὴ διδασκαλία τοῦ μαρτυρίου τούτου εἶναι ὑψίστη. Ἡ Σοφία μᾶς διδάσκει τὸν τρόπον τῆς χριστιανικῆς ἀναθρέψεως τῶν τέκνων, ὄχι διὰ λόγων μόνον, ἀλλὰ διὰ ζώσης μαρτυρίας καὶ προσωπικῆς θυσίας. Αἱ τρεῖς κόραι προσωποποιοῦν τὰς θεολογικὰς ἀρετάς, τὴν Πίστιν, τὴν Ἐλπίδα καὶ τὴν Ἀγάπην, αἵτινες πρέπει νὰ θεμελιώνουν τὴν πνευματικὴν ζωὴν παντὸς χριστιανοῦ. Ὁ βίος των ἀποδεικνύει ὅτι καὶ τὰ νεαρὰ παιδία, ὅταν ἀνατραφῶσιν ἐν τῇ ἀληθείᾳ τῆς πίστεως, δύνανται νὰ γίνωσι φορεῖς τῆς θείας χάριτος καὶ νὰ μαρτυρήσωσιν ἡρωϊκῶς διὰ τὸν Χριστόν.

Τὰ ἱερὰ λείψανα τῶν Ἁγίων Μαρτύρων ἐτιμήθησαν ὑπὸ τῶν πιστῶν καὶ ἡ μνήμη των ἑορτάζεται κατὰ τὴν παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας μετὰ μεγάλης εὐλαβείας. Αἱ θαυματουργικαὶ ἐπεμβάσεις των διεσώθησαν διὰ μέσου τῶν αἰώνων, προστατεύοντες ἰδίως τὰς μητέρας καὶ τὰ τέκνα, ἐνισχύοντες τὴν πίστιν καὶ δωροῦντες παρηγορίαν εἰς τοὺς πάσχοντας.