Άγιος Παντελεήμων

Ὁ Ἅγιος Παντελεήμων, ὁ Μεγαλομάρτυς καὶ ἰαματικός, ἔζησε κατὰ τὰ τέλη τοῦ 3ου αἰῶνος μ.Χ., ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Διοκλητιανοῦ, περιόδου σκληροτάτων διωγμῶν κατὰ τῶν Χριστιανῶν. Ἐγεννήθη εἰς τὴν Νικομήδειαν τῆς Βιθυνίας ἀπὸ πατέρα εἰδωλολάτρην ὀνόματι Εὐστόργιον καὶ μητέρα χριστιανὴν ὀνόματι Εὐβούλην. Τὸ ἀρχικόν του ὄνομα ἦτο Παντόλεων («πάντων λέων», δηλαδὴ λέων ἐν πᾶσιν), ἀλλὰ μετὰ τὸν φωτισμόν του μετωνομάσθη εἰς Παντελεήμονα («πάντων ἐλεήμονα»), εἰς ἔνδειξιν τῆς ἀγάπης καὶ συμπαθείας του πρὸς πάντας τοὺς πάσχοντας.

Σπουδάσας τὴν ἰατρικὴν τέχνην παρὰ τῷ διασήμῳ ἰατρῷ Εὐφροσύνῳ, διεκρίθη διὰ τὰς γνώσεις καὶ τὴν ἱκανότητά του, γενόμενος ἰατρὸς τοῦ αὐτοκράτορος Μαξιμιανοῦ. Ἡ μήτηρ του, ἡ ὁποία ἀπεβίωσε νέα, εἶχε καταβάλει προσπάθειαν νὰ τὸν διδάξῃ τὴν χριστιανικὴν πίστιν. Ὅμως ἡ ἀληθὴς προσέγγισις εἰς τὸν Χριστὸν ἔγινε διὰ τοῦ Ἁγίου Ἑρμολάου, πρεσβυτέρου ἀσκήσαντος κρυφίως εἰς τὴν Νικομήδειαν. Ὅταν ὁ Παντολέων ἐθεράπευσε τυφλὸν παῖδα ἐπικαλούμενος τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, ἐνῷ οἱ εἰδωλολάτραι ἰατροὶ εἶχον ἀποτύχει, ἐπίστευσεν ὁλοκαρδίως καὶ ἐβαπτίσθη. Ἀπὸ τότε, ἀφιέρωσε τὴν ἰατρικήν του τέχνην εἰς τὴν ἀνιδιοτελῆ ὑπηρεσίαν τῶν πενήτων καὶ ἀσθενῶν, θεραπεύων σωματικὰς καὶ ψυχικὰς νόσους.

Ἡ φήμη τῆς θαυματουργικῆς θεραπευτικῆς του δυνάμεως προεκάλεσε τὴν ζηλοτυπίαν ἄλλων ἰατρῶν, οἱ ὁποῖοι τὸν συκοφάντησαν ἐνώπιον τοῦ αὐτοκράτορος ὡς χριστιανόν. Συλληφθεὶς καὶ ὁδηγηθεὶς ἐνώπιον τοῦ βασιλέως, ὡμολόγησε γενναίως τὴν πίστιν του εἰς τὸν Χριστόν. Ὑπεβλήθη εἰς φρικτὰ βασανιστήρια: κατεκαύθη διὰ λαμπάδων, ἐτέθη ἐντὸς βραστοῦ μολύβδου, ἐρρίφθη εἰς θάλασσαν μὲ λίθον εἰς τὸν τράχηλον, παρεδόθη εἰς θηρία, τοποθετήθη ἐπὶ τροχοῦ. Ἐν πᾶσι τούτοις, ὁ Κύριος τὸν διεφύλαξε ἀβλαβῆ, μαρτυροῦντα τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.

Τελικῶς, ὁ αὐτοκράτωρ διέταξε τὴν ἀποτομὴν τῆς κεφαλῆς του. Ἡ παράδοσις ἀναφέρει ὅτι ὅταν οἱ δήμιοι προσεπάθησαν νὰ ἐκτελέσουν τὴν ἀπόφασιν, ἡ μάχαιρα ἔγινε μαλακὴ ὡς κηρὸς καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ κόψῃ. Μόνον ὅταν ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος παρεκάλεσε καὶ ἐδέχθη τὸν θάνατον, ἐπέτυχεν ἡ ἐκτέλεσις. Ἐκ τῆς πληγῆς ἐξῆλθε γάλα μετὰ αἵματος, καὶ ἡ ἐλαία ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἐκεφαλίσθη εὐθὺς ἐκάρπισε. Μαζί του ἐμαρτύρησαν καὶ οἱ Ἅγιοι Ἑρμόλαος, Ἑρμίππος καὶ Ἑρμοκράτης. Ὁ μαρτυρικὸς θάνατος τοῦ Ἁγίου χρονολογεῖται περὶ τὸ ἔτος 305 μ.Χ.

Ὁ Ἅγιος Παντελεήμων διδάσκει τὴν ἀνιδιοτελῆ ἀγάπην καὶ τὴν ἐμπράκτως συμπάθειαν πρὸς τοὺς πάσχοντας. Ἡ μετατροπὴ τοῦ ὀνόματός του ἀπὸ «λέοντα» εἰς «ἐλεήμονα» συμβολίζει τὴν πνευματικὴν μεταμόρφωσιν ποὺ ἐπιφέρει ἡ πίστις. Ὡς ἰατρὸς ἀνάργυρος, θεράπευε χωρὶς ἀμοιβήν, βλέπων ἐν ἑκάστῳ ἀσθενεῖ τὴν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ καρτερία του ἐν τοῖς βασανιστηρίοις ἀποδεικνύει τὴν δύναμιν τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν νίκην τοῦ πνεύματος ἐπὶ τῆς σαρκός.

Μέχρι σήμερον, ὁ Ἅγιος Παντελεήμων τιμᾶται ὡς ἰσχυρὸς μεσίτης πρὸς τὸν Θεὸν διὰ πᾶσαν σωματικὴν καὶ ψυχικὴν θεραπείαν. Ἀναρίθμητα θαύματα ἰάσεων ἀποδίδονται εἰς τὴν μεσιτείαν του, ἰδίως εἰς νοσοκομεῖα καὶ θεραπευτικὰ ἱδρύματα, ὅπου εἶναι πολιοῦχος καὶ προστάτης. Τὸ ἱερὸν λείψανόν του φυλάσσεται εἰς τὴν Μονὴν Ἁγίου Παντελεήμονος τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἔνθα ῥέει καὶ σήμερον ἐλαιῶδες μύρον θαυματουργόν, πηγὴ ἰάσεων διὰ τοὺς πιστούς.