Άγιοι Λαυρέντιος, Ξύστος, Ιππόλυτος

Ὁ Ἅγιος Λαυρέντιος ὁ Ἀρχιδιάκονος καὶ Μάρτυς ἔζησε κατὰ τὸν τρίτον αἰῶνα μετὰ Χριστόν, ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ Οὐαλεριανοῦ (253-260 μ.Χ.), ὅτε ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρώμης δοκιμαζόταν ὑπὸ σφοδροῦ διωγμοῦ. Ὑπηρέτησε ὡς ἀρχιδιάκονος ὑπὸ τὸν Ἅγιον Ξύστον Β΄, Ἐπίσκοπον Ρώμης, ὁ ὁποῖος καταγόταν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ διεκρίνετο διὰ τὴν σοφίαν καὶ τὴν εὐσέβειάν του. Ὁ Λαυρέντιος, ἀνήρ πλήρης πίστεως καὶ ἀγάπης, εἶχε τὴν εὐθύνην τῆς διαχειρίσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν θησαυρῶν καὶ τῆς διανομῆς ἐλεημοσυνῶν εἰς τοὺς πτωχοὺς καὶ τοὺς δεομένους.

Κατὰ τὸ ἔτος 258 μ.Χ., ὁ αὐτοκράτωρ Οὐαλεριανὸς ἐξέδωκε διάταγμα κατὰ τῶν Χριστιανῶν, ἰδίως κατὰ τῶν ἐπισκόπων καὶ διακόνων. Ὁ Ἅγιος Ξύστος συνελήφθη καὶ ὡδηγήθη εἰς μαρτύριον. Ὁ Λαυρέντιος, θλιβόμενος διότι δὲν ἠδύνατο νὰ μαρτυρήσῃ μαζὶ μὲ τὸν ἐπίσκοπόν του, ἔκλαιε λέγων: «Ποῦ πορεύῃ, Πάτερ, ἄνευ τοῦ υἱοῦ σου;» Ὁ Ξύστος τὸν παρηγόρησε προφητεύων ὅτι ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν θὰ τὸν ἀκολουθήσῃ εἰς τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου.

Οἱ Ρωμαῖοι ἄρχοντες, γνωρίζοντες ὅτι ὁ Λαυρέντιος φύλασσε τοὺς θησαυροὺς τῆς Ἐκκλησίας, ἀπῄτησαν νὰ τοὺς παραδώσῃ. Ὁ Ἅγιος ᾐτήσατο προθεσμίαν τριῶν ἡμερῶν, κατὰ τὰς ὁποίας διένειμε πάντα τὰ χρήματα εἰς τοὺς πτωχοὺς καὶ τοὺς πάσχοντας. Τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ, συνήγαγε πλῆθος πτωχῶν, χηρῶν, τυφλῶν καὶ χωλῶν ἐνώπιον τῶν ἀρχόντων καὶ εἶπε: «Ἰδοὺ οἱ θησαυροὶ τῆς Ἐκκλησίας!» Οἱ διῶκται, ὀργισθέντες ἐπὶ τῇ θαρραλεότητί του, κατεδίκασαν αὐτὸν εἰς φρικτὸν μαρτύριον.

Τὸ μαρτύριον τοῦ Ἁγίου Λαυρεντίου ἦτο ἰδιαιτέρως ὠμόν. Ἐτοποθέτησαν αὐτὸν ἐπὶ σιδηρᾶς ἐσχάρας ὑπὸ τὴν ὁποίαν ἔκαιον ἄνθρακας. Ὁ Ἅγιος, ἐνδυναμούμενος ὑπὸ τῆς θείας Χάριτος, ὑπέφερε μετὰ γενναιότητος, καὶ μάλιστα εἶπε πρὸς τοὺς βασανιστάς του: «Τὸ ἕν μέρος ἠψήθη ἱκανῶς· στρέψατέ με καὶ φάγετε!» Διὰ τοιαύτης θαρραλεότητος καὶ χιούμορ ἐν μέσῳ φρικτοῦ πόνου, ἐδόξασε τὸν Χριστὸν καὶ ἀπέδειξε τὴν μηδαμινότητα τῶν σωματικῶν παθημάτων ἐνώπιον τῆς αἰωνίου δόξης. Παρέδωκε τὴν ψυχήν του εἰς χεῖρας Θεοῦ, μαρτυρήσας ὑπὲρ τῆς πίστεως.

Ἡ διδασκαλία τοῦ Ἁγίου Λαυρεντίου εἶναι σαφής: Οἱ ἀληθινοὶ θησαυροὶ τῆς Ἐκκλησίας δὲν εἶναι τὰ χρήματα, ἀλλὰ οἱ πτωχοί, οἱ ἀσθενεῖς καὶ οἱ περιθωριοποιημένοι. Ἡ ἀγάπη πρὸς τοὺς ἐλαχίστους ἀδελφοὺς εἶναι ἡ πραγματικὴ λατρεία πρὸς τὸν Χριστόν. Ἐπίσης, ἡ χαρὰ καὶ ἡ θαρραλεότης ἐν μέσῳ τῶν δοκιμασιῶν μαρτυροῦν τὴν παρουσίαν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ μνήμη του τιμᾶται εὐρέως ἐν Δύσει καὶ Ἀνατολῇ ὡς παράδειγμα διακονίας καὶ μαρτυρικῆς ὑπομονῆς.