Απόδοση της Μεταμορφώσεως
Συναξάρι
Ἀπόδοσις τῆς Ἑορτῆς τῆς Θ. Μεταμορφώσεως. Τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ.
Βίος και Πολιτεία
Ἡ Ἀπόδοσις τῆς Μεταμορφώσεως καὶ ὁ Ὅσιος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής
Κατὰ τὴν ἡμέραν αὐτὴν ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν Ἀπόδοσιν τῆς μεγάλης Δεσποτικῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Κυρίου, ἐπισφραγίζουσα τὴν ὀκταήμερον λατρευτικὴν ἀνάμνησιν τῆς θείας ἐκείνης θεοφανείας ἐπὶ τοῦ Θαβωρίου Ὄρους. Συγχρόνως τιμᾶ τὴν μνήμην τοῦ μεγάλου θεολόγου καὶ ὁμολογητοῦ τῆς πίστεως, τοῦ Ὁσίου Μαξίμου, ὁ ὁποῖος διέλαμψεν εἰς τὸν ἕβδομον αἰῶνα ὡς ἀκλόνητος ὑπερασπιστὴς τῆς Ὀρθοδόξου διδασκαλίας.
Ὁ Ὅσιος Μάξιμος ἐγεννήθη περὶ τὸ ἔτος 580 εἰς Κωνσταντινούπολιν, καταγόμενος ἐξ εὐγενοῦς καὶ εὐσεβοῦς οἰκογενείας. Διακρινόμενος διὰ τὴν ὀξυδέρκειάν του καὶ τὴν παιδείαν του, διετέλεσε πρῶτος γραμματεὺς τοῦ βασιλέως Ἡρακλείου. Ἡ ψυχή του ὅμως ἐδίψα τὴν ἡσυχίαν καὶ τὴν θεογνωσίαν· οὕτω κατέλιπε τὴν αὐλὴν καὶ ἐμόνασεν εἰς τὴν Μονὴν Χρυσουπόλεως, ὅπου ἐβάδισε ταχέως τὴν ὁδὸν τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς θεολογικῆς σοφίας.
Ὅταν ἐξεχύθη τὸ μοναχικὸν πλάνον τοῦ Μονοθελητισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἠρνεῖτο τὴν ὕπαρξιν δύο θελημάτων καὶ δύο ἐνεργειῶν εἰς τὸν Χριστὸν καὶ εὑρίσκετο ὑπὸ τὴν προστασίαν αὐτοκρατόρων καὶ Πατριαρχῶν, ὁ Μάξιμος ἐστάθη ἀκλόνητος ὑπερασπιστὴς τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως. Περιώδευσε τὴν Ἀφρικὴν καὶ τὴν Ρώμην, συνεζήτει καὶ συνέγραψε πλεῖστα θεολογικὰ συγγράμματα, διδάσκων ὅτι εἰς τὸν Χριστὸν ὑπάρχουν δύο τέλεια θελήματα, θεῖον καὶ ἀνθρώπινον, ἡνωμένα ἀσυγχύτως, διότι ὁ Κύριος εἶναι τέλειος Θεὸς καὶ τέλειος ἄνθρωπος.
Διὰ τὴν ἀκλόνητον ὁμολογίαν του ὑπέστη φρικτὰς βασάνους. Ἔτος 662, οἱ αὐτοκρατορικοὶ ἄνδρες τὸν ἐμαστίγωσαν, τοῦ ἀπέκοψαν τὴν γλῶσσαν καὶ τὴν δεξιὰν χεῖρα – ταῦτα τὰ ὄργανα διὰ τῶν ὁποίων ἐδίδασκε καὶ ἔγραφε τὴν ἀλήθειαν. Θαυμασίως, κατὰ τὴν παράδοσιν, συνέχισε νὰ ὁμιλῇ καὶ νὰ λατρεύῃ, δεικνύων τὴν θείαν χάριν ποὺ τὸν ἐνίσχυε. Ἐξορίσθη εἰς Λαζικὴν τῆς Κολχίδος, ὅπου καὶ ἐκοιμήθη εἰρηνικῶς τῇ 13ῃ Αὐγούστου 662, ὡς πραγματικὸς Ὁμολογητὴς τῆς πίστεως.
Ἡ διδασκαλία του ἀποτελεῖ κορυφαίαν κληρονομίαν τῆς Ὀρθοδόξου θεολογίας. Ἐξήγησε τὸ μυστήριον τῆς θεώσεως, τὴν ἕνωσιν τοῦ ἀνθρώπου μετὰ τοῦ Θεοῦ διὰ τῆς χάριτος, καὶ ὑπερησπίσθη τὴν ὁλοκληρίαν τῆς ἀνθρωπότητος τοῦ Χριστοῦ. Ἔργα του, ὅπως ἡ «Μυσταγωγία» καὶ τὰ «Κεφάλαια περὶ Ἀγάπης», ἐξακολουθοῦν νὰ φωτίζουν τὴν Ἐκκλησίαν. Ἡ ἑορτή του συμπίπτει ἐπιμελῶς μετὰ τὴν Μεταμόρφωσιν, διότι αὐτὸς ἐθεολόγησε τὸ ἄκτιστον φῶς καὶ τὴν θείαν δόξαν ποὺ ἐφανερώθη εἰς τὸ Θαβώρ, φῶς τὸ ὁποῖον καλούμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ ἴδωμεν διὰ τῆς καθάρσεως καὶ τῆς ὁμολογίας.
Απολυτίκιο
Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδύναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι