Προεόρτια Γενεθλίου Θεοτόκου
Συναξάρι
Προεόρτια τῆς Γεννήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Σῴζοντος καί Κασσιανῆς τῆς Ὑμνογράφου.
Βίος και Πολιτεία
Προεόρτια τῆς Γεννήσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου
Κατά τὴν ἐννάτην ἡμέραν τοῦ Σεπτεμβρίου, ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τὴν Γέννησιν τῆς Παναγίας Θεοτόκου, τῆς μητρὸς τοῦ Κυρίου ἡμῶν. Τὴν σήμερον, ὡς προεόρτια, προετοιμαζόμεθα διὰ τὴν μεγάλην ταύτην πανήγυριν, ἀναλογιζόμενοι τὸ μυστήριον τῆς θείας Οἰκονομίας. Ἡ γέννησις τῆς Παρθένου ἀποτελεῖ τὴν ἀρχὴν τῆς σωτηρίας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, καθὼς διὰ τῆς κοιλίας της ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐσαρκώθη καὶ ἦλθεν εἰς τὸν κόσμον.
Ὁ Ἅγιος Μάρτυς Σώζων
Ὁ Ἅγιος Σώζων ἔζησε κατὰ τοὺς χρόνους τῶν διωγμῶν κατὰ τῶν Χριστιανῶν, πιθανῶς κατὰ τὸν τρίτον ἢ τέταρτον αἰῶνα. Ὑπῆρξε ποιμὴν προβάτων κατὰ τὸ ἐπάγγελμα, ἁπλοῦς καὶ ταπεινὸς τὴν καρδίαν, πλὴν φλεγόμενος ὑπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν εἶδε τοὺς εἰδωλολάτρας νὰ προσκυνοῦν χρυσοῦν εἴδωλον, ὠργίσθη διὰ τὴν ὕβριν πρὸς τὸν ἀληθινὸν Θεόν. Νυκτὸς ὥρᾳ, εἰσῆλθεν εἰς τὸ εἰδωλεῖον καὶ κατέστρεψε τὸ χρυσοῦν ἄγαλμα, τὰ τμήματα δὲ αὐτοῦ διένειμεν εἰς τοὺς πτωχούς.
Τὸ Μαρτύριον τοῦ Ἁγίου Σώζοντος
Ὅταν ἀνεκαλύφθη τὸ πραχθέν, οἱ ἄρχοντες ἐξωργίσθησαν καὶ ἐζήτουν τὸν δράστην. Ὁ Σώζων, μὴ φοβηθεὶς τὰς ἀπειλάς, παρουσιάσθη ἑκουσίως καὶ ὡμολόγησε τὴν πίστιν του εἰς τὸν ἕνα καὶ ἀληθινὸν Θεόν. Ὑπεβλήθη εἰς φρικτὰ βασανιστήρια, πλὴν ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τὸν ἐνίσχυε. Τελικῶς, κατεδικάσθη εἰς θάνατον διὰ ξίφους, λαβὼν τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Ἡ ἀπλότης καὶ ἡ παρρησία του διδάσκουν ἡμᾶς ὅτι ὁ ζῆλος διὰ τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ δὲν γνωρίζει κοινωνικοὺς διαχωρισμούς.
Κασσιανὴ ἡ Ὑμνογράφος
Ἡ Ὁσία Κασσιανή, ἡ καὶ Εἰκασία, ἔζησε κατὰ τὸν θ' αἰῶνα (περίπου 810-867 μ.Χ.) καὶ ὑπῆρξε μία ἐκ τῶν σπανίων γυναικῶν ὑμνογράφων τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας. Κατήγετο ἐξ εὐγενοῦς οἰκογενείας τῆς Κωνσταντινουπόλεως καὶ διεκρίνετο διὰ τὴν ὡραιότητά της καὶ τὴν σοφίαν της. Κατὰ τὴν παράδοσιν, ἐπελέγη ὡς ὑποψηφία νύμφη τοῦ αὐτοκράτορος Θεοφίλου, πλὴν ἡ θεολογικὴ εὐφυΐα της καὶ ἡ παρρησία της ἐνώπιον τοῦ βασιλέως ἐπέφεραν τὴν ἀπόρριψίν της.
Ἡ Πνευματικὴ Παρακαταθήκη
Ἡ Κασσιανὴ ἵδρυσε μοναστήριον ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ ἀφιερώθη εἰς τὴν ἀσκητικὴν ζωὴν καὶ τὴν ὑμνογραφίαν. Συνέθεσε πολλοὺς ὕμνους, ὧν ὁ διασημότερος εἶναι τὸ τροπάριον «Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις», ψαλλόμενον κατὰ τὸν Ὄρθρον τῆς Μεγάλης Τετάρτης. Οἱ ὕμνοι της διακρίνονται διὰ τὸ θεολογικὸν βάθος, τὴν ποιητικὴν τελειότητα καὶ τὴν ψυχολογικὴν διεισδυτικότητα. Διδάσκει ἡμᾶς ὅτι ἡ γυναικεία σοφία καὶ δημιουργικότης ἔχουν θέσιν ἐξέχουσαν εἰς τὴν ἐκκλησιαστικὴν παράδοσιν, καὶ ὅτι ἡ μετάνοια καὶ ἡ ταπείνωσις ἀποτελοῦν τὸν δρόμον πρὸς τὴν θέωσιν.
Οἱ τρεῖς μνῆμαι τῆς σήμερον—ἡ προεόρτιος προσδοκία τῆς Θεοτόκου, ἡ ἁπλότης τοῦ μάρτυρος Σώζοντος καὶ ἡ σοφία τῆς Κασσιανῆς—μᾶς καλοῦν εἰς προετοιμασίαν καρδίας, ζῆλον πίστεως καὶ πνευματικὴν δημιουργίαν πρὸς δόξαν Θεοῦ.
Απολυτίκιο
Ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαί, καὶ ἐξ ὀσφύος τοῦ Δαυΐδ, ἡ θεόπαις Μαριάμ, τίκτεται σήμερον ἡμῖν· διὸ καὶ χαίρει ἡ σύμπασα καὶ καινουργεῖται, συγχαίρει τε ὁμοῦ, ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, Αἰνέσατε αὐτὴν αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, Ἰωακεὶμ εὐφραίνεται, καὶ Ἄννα πανηγυρίζει κραυγάζουσα· Ἡ στεῖρα τίκτει, τὴν Θεοτόκον, καὶ τροφόν τῆς ζωῆς ἡμῶν