Άγιοι Γαλακτίων και Επιστήμη
Συναξάρι
Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων Γαλακτίωνος καί Ἐπιστήμης καί τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων Ἑρμᾶ, Πατρόβα, Λίνου, Γαΐου καί Φιλολόγου ἐκ τῶν Ἑβδομήκοντα.
Βίος και Πολιτεία
Ἡ Ἁγία Ἐκκλησία τιμᾷ σήμερον τοὺς Ἁγίους Μάρτυρας Γαλακτίωνα καὶ Ἐπιστήμην, οἵτινες ἤκμασαν κατὰ τὸν τρίτον μετὰ Χριστὸν αἰῶνα, ἐπὶ τῆς βασιλείας τοῦ αὐτοκράτορος Δεκίου, ὅτε οἱ διωγμοὶ κατὰ τῶν Χριστιανῶν ἐπληθύνοντο. Ὁ Γαλακτίων κατήγετο ἐξ Ἐμέσης τῆς Συρίας καὶ ὑπῆρχεν υἱὸς εὐσεβῶν γονέων, Κλεόδημου τοῦ πατρὸς καὶ Λευκίππης τῆς μητρός. Ἡ δὲ Ἐπιστήμη, θυγάτηρ ὑπάρχουσα τοῦ ἡγεμόνος, ἐτράφη ἐν τῇ εἰδωλολατρίᾳ, ἀλλ᾽ ὁ Θεὸς εἶχε πρόνοιαν περὶ αὐτῆς.
Ὁ Γαλακτίων, ἐκ νεότητος φιλομαθὴς καὶ πρὸς τὴν ἀρετὴν ἐπιρρεπής, παρέδωκεν ἑαυτὸν εἰς τὴν μελέτην τῶν θείων Γραφῶν καὶ τὴν ἄσκησιν τῆς χριστιανικῆς ζωῆς. Κατὰ θείαν οἰκονομίαν, ἡ Ἐπιστήμη ἤκουσε τοῦ κηρύγματος τοῦ Γαλακτίωνος καὶ κατεπλάγη ὑπὸ τῆς ἀληθείας τῆς πίστεως. Ἡ καρδία της μετεβλήθη, καὶ ζητήσασα κατήχησιν, ἐβαπτίσθη εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀπαρνηθεῖσα τὰς πατρῴας πλάνας.
Ὅτε ὁ πατὴρ τῆς Ἐπιστήμης ἐπληροφορήθη τὴν μεταστροφὴν αὐτῆς, ὠργίσθη σφόδρα καὶ προσεπάθησε νὰ τὴν ἀναγκάσῃ εἰς ἄρνησιν τῆς πίστεως. Ἀλλ᾽ ἡ ὁσία Ἐπιστήμη ἔμεινε σταθερὰ καὶ ὡμολόγησε θαρραλέως τὸν Χριστόν. Ὁ Γαλακτίων, συλληφθεὶς ὁμοῦ μετ᾽ αὐτῆς, ὑπέστησαν ἀμφότεροι σκληρὰς βασάνους. Ἐμαστιγώθησαν, ἐξεκόπησαν αἱ γλῶσσαι των καὶ αἱ χεῖρες καὶ οἱ πόδες των, πλὴν ὑπέμειναν πάντα μετὰ χαρᾶς διὰ τὸν ἀγαπώμενον Κύριον. Τελικῶς ἐξετελέσθησαν διὰ ξίφους, λαβόντες τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου περὶ τὸ ἔτος 253.
Συνεορτάζομεν ἐπίσης τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους Ἑρμᾶν, Πάτροβαν, Λίνον, Γάϊον καὶ Φιλόλογον ἐκ τῶν Ἑβδομήκοντα. Οὗτοι ὑπῆρξαν συνεργάται τοῦ θείου Παύλου, ὡς μαρτυρεῖται ἐν ταῖς πρὸς Ρωμαίους ἐπιστολαῖς. Ὁ Ἑρμᾶς ἐγένετο ἐπίσκοπος Φιλιππουπόλεως, ὁ Πάτροβας Ποτιολῶν, ὁ Λῖνος ἐχειροτονήθη ὑπὸ τοῦ Παύλου πρῶτος ἐπίσκοπος Ρώμης, ὁ Γάϊος ἐγένετο ἐπίσκοπος Θεσσαλονίκης, καὶ ὁ Φιλόλογος ἐκήρυξεν ἐν Σινώπῃ τοῦ Πόντου. Πάντες οὗτοι ἐκοπίασαν ἐν τῇ διαδόσει τοῦ Εὐαγγελίου καὶ ἐτελειώθησαν μαρτυρικῶς.
Ἡ διδασκαλία τῶν ἁγίων τούτων ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν εἶναι σαφής: ἡ πίστις εἰς τὸν Χριστὸν ὑπερβαίνει πᾶσαν γήϊνον σχέσιν καὶ προτίμησιν. Ἡ Ἐπιστήμη κατέλιπε πατέρα καὶ πλοῦτον, ὁ Γαλακτίων ηὐδοκίμησε νὰ ὑποστῇ θάνατον μᾶλλον ἢ νὰ προδώσῃ τὴν ἀλήθειαν. Οἱ Ἑβδομήκοντα Ἀπόστολοι ἐδίδαξαν διὰ τοῦ παραδείγματός των ὅτι ἡ διακονία τοῦ Λόγου ἀπαιτεῖ αὐταπάρνησιν καὶ πλήρη ἀφοσίωσιν. Πρεσβείαις αὐτῶν, Κύριε, εἰρήνευσον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.
Απολυτίκιο
Οι Μάρτυρές σου, Κύριε, εν τή αθλήσει αυτών, στεφάνους εκομίσαντο τής αφθαρσίας, εκ σού τού Θεού ημών, σχόντες γάρ τήν ισχύν σου, τούς τυράννους καθείλον, έθραυσαν καί δαιμόνων, τά ανίσχυρα θράση. Αυτών ταίς ικεσίαις, Χριστέ ο Θεός, σώσον τάς ψυχάς ημών