Όσιος Γρηγόριος Δεκαπολίτης
Συναξάρι
Προεόρτια τῆς ἐν τῷ Ναῷ Εἰσόδου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Τοῦ Ὁσίου Πατρός ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Δεκαπολίτου καί τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Πρόκλου, Ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.
Βίος και Πολιτεία
Προεόρτια τῆς Εἰσόδου τῆς Θεοτόκου
Κατά τὴν εἰκοστὴν ἡμέραν τοῦ Νοεμβρίου μηνὸς προεορτάζει ἡ Ἐκκλησία τὴν μεγάλην καὶ σεπτὴν ἑορτὴν τῆς Εἰσόδου τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου εἰς τὸν Ναόν, ἥτις ἑορτάζεται τὴν ἑπομένην. Ἡ ἡμέρα αὕτη προετοιμάζει τὰς καρδίας τῶν πιστῶν διὰ νὰ ὑποδεχθοῦν μετὰ κατανύξεως τὸ μυστήριον τῆς ἀφιερώσεως τῆς Παρθένου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Θεοῦ, γεγονὸς ὅπερ προμηνύει τὴν μέλλουσαν θείαν Οἰκονομίαν.
Ὁ Ὅσιος Γρηγόριος ὁ Δεκαπολίτης
Ὁ Ὅσιος Γρηγόριος ἔζησε κατὰ τὸν ἔνατον αἰῶνα καὶ κατήγετο ἐκ τῆς περιοχῆς τῆς Δεκαπόλεως, μεταξὺ Συρίας καὶ Παλαιστίνης. Ἀπὸ νεαρᾶς ἡλικίας ἐπεθύμησε τὴν ἀσκητικὴν ζωὴν καὶ ἀνεχώρησε εἰς μοναστήριον, ὅπου διεκρίθη διὰ τὴν αὐστηρότητα τοῦ βίου του καὶ τὴν πνευματικὴν διάκρισιν. Ζῶντας ἐν καιρῷ τῆς εἰκονομαχικῆς ταραχῆς, ἔμεινεν ἀκλόνητος εἰς τὴν Ὀρθόδοξον πίστιν, ὑποστηρίζων τὴν τιμὴν τῶν ἱερῶν εἰκόνων. Διηκόνησε πολλοὺς μοναχοὺς ὡς πνευματικὸς πατήρ, διδάσκων τὴν νῆψιν, τὴν προσευχὴν καὶ τὴν ταπείνωσιν. Μετὰ μακρὸν βίον ἀσκητικῆς ἀγωνίας, ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ, ἀφήσας παράδειγμα ἁγιότητος καὶ ὁμολογίας τῆς πίστεως.
Ὁ Ἅγιος Πρόκλος, Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως
Ὁ Ἅγιος Πρόκλος ἐγεννήθη εἰς Κωνσταντινούπολιν κατὰ τὰ τέλη τοῦ τετάρτου αἰῶνος καὶ ἀνεδείχθη εἷς τῶν σημαντικωτέρων θεολόγων καὶ ῥητόρων τῆς Ἐκκλησίας. Μαθητὴς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, ἐχειροτονήθη διάκονος καὶ ἀργότερον πρεσβύτερος. Τὸ ἔτος 434 ἀνέβη εἰς τὸν θρόνον τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἦτο ἀκμαῖος ὑπερασπιστὴς τῆς Ὀρθοδόξου Χριστολογίας ἐναντίον τοῦ Νεστοριανισμοῦ, ὁ ὁποῖος ἠρνεῖτο τὴν ἑνότητα τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ. Ὁ περίφημος λόγος του περὶ τῆς Θεοτόκου, ὃν ἐξεφώνησεν παρουσίᾳ τοῦ Νεστορίου, ἀποτελεῖ θεολογικὸν ἀριστούργημα καὶ ἐνίσχυσε τὴν Ὀρθόδοξον διδασκαλίαν.
Κατὰ τὴν ἀρχιερατείαν του, ὁ Ἅγιος Πρόκλος διεπρέψη διὰ τὴν ποιμαντικήν του φροντίδα, τὴν θεολογικὴν σύνεσιν καὶ τὴν εὐσπλαχνίαν του πρὸς τοὺς πτωχούς. Συνέβαλεν εἰς τὴν μεταφορὰν τοῦ λειψάνου τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου ἐκ τῆς ἐξορίας εἰς Κωνσταντινούπολιν, γεγονὸς ὅπερ ἐνίσχυσε τὴν Ὀρθόδοξον συνείδησιν. Ἐκοιμήθη ἐν ἔτει 446 ἢ 447, ἀφήσας πλουσίαν ὑμνογραφικὴν καὶ θεολογικὴν κληρονομίαν. Ἡ μνήμη του τιμᾶται ὡς μεγάλου θεολόγου, ῥήτορος καὶ ὑπερμάχου τῆς Θεοτόκου, ὁ ὁποῖος διεφύλαξε τὴν ἀλήθειαν τῆς πίστεως ἐν χαλεποῖς χρόνοις αἱρετικῶν ταραχῶν.
Απολυτίκιο
Ἦχος δ'
Ὁ Θεὸς τῶν Πατέρων ἡμῶν, ὁ ποιῶν ἀεὶ μεθ' ἡμῶν, κατὰ τὴν σὴν ἐπιείκειαν, μὴ ἀποστήσῃς τὸ ἔλεός σου ἀφ' ἡμῶν, ἀλλὰ ταῖς αὐτῶν ἱκεσίαις, ἐν εἰρήνῃ κυβέρνησον τὴν ζωὴν ἡμῶν
Προεόρτιον
Ἦχος δ'
Χαρὰν προμνηστεύεται, σήμερον Ἄννα ἡμῖν, τῆς λύπης ἀντίθετον, καρπὸν βλαστήσασα, τὴν μόνην Ἀειπάρθενον· ἣν περ δὴ καὶ προσάγει, τὰς εὐχὰς ἐκπληροῦσα, σήμερον γηθομένη, τῷ Ναῷ τοῦ Κυρίου, ὡς ὄντως ναὸν τοῦ Θεοῦ Λόγου, καὶ Μητέρα ἁγνήν