☦
Ιερά Μητρόπολις Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού
Άγιος της Ημέρας
14 Νοεμβρίου

Άγιος Φίλιππος ο Απόστολος

Συναξάρι

Τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου καί πανευφήμου Ἀποστόλου Φιλίππου, τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Γρηγορίου, Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, τοῦ Παλαμᾶ. Τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Νεομάρτυρος Κωνσταντίνου τοῦ Ὑδραίου.

Βίος και Πολιτεία

Ὁ Ἅγιος Ἀπόστολος Φίλιππος καταγόταν ἐκ τῆς Βηθσαϊδά τῆς Γαλιλαίας καὶ ὑπῆρξεν ἕνας ἐκ τῶν πρώτων μαθητῶν τοῦ Κυρίου. Κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν διήγησιν, εὑρέθη ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ μετὰ τὸν Πέτρον καὶ τὸν Ἀνδρέαν, καὶ ἀκούσας τὴν κλῆσιν «Ἀκολούθει μοι», ἠκολούθησεν ἀμέσως. Αὐτὸς μετέφερε τὴν καλὴν ἀγγελίαν εἰς τὸν Ναθαναὴλ (Βαρθολομαῖον), λέγων «Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν». Κατὰ τὸ θαῦμα τοῦ χορτασμοῦ τῶν πεντακισχιλίων, ὁ Κύριος ἠρώτησε τὸν Φίλιππον περὶ τῆς τροφῆς τοῦ πλήθους, δοκιμάζων τὴν πίστιν του. Πρὸ τοῦ Πάθους, ἦτο ὁ Φίλιππος ἐκεῖνος ποὺ ἐζήτησε «Κύριε, δεῖξον ἡμῖν τὸν Πατέρα», λαβὼν τὴν θεολογικὴν ἀπάντησιν «Ὁ ἑωρακὼς ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα».

Μετὰ τὴν Πεντηκοστήν, ὁ Ἀπόστολος Φίλιππος ἐκήρυξε τὸ Εὐαγγέλιον εἰς διαφόρους χώρας τῆς Ἀσίας Μικρᾶς, ἰδίως εἰς τὴν Φρυγίαν. Κατὰ τὴν παράδοσιν, ἐτελειώθη διὰ μαρτυρικοῦ θανάτου εἰς τὴν πόλιν Ἱεράπολιν τῆς Φρυγίας, ὅπου ἀνεστηλώθη ἢ ἐσταυρώθη ἀνάποδα, μιμούμενος τὸν θάνατον τοῦ Διδασκάλου του. Ἡ μαρτυρία του καὶ τὸ κήρυγμά του ἔφερον πλῆθος ψυχῶν εἰς τὴν πίστιν, καὶ ἡ μνήμη του τιμᾶται ἐνδόξως ἀπὸ τὰ ἀρχαιότατα χρόνια τῆς Ἐκκλησίας.

Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, γεννήθηκε περὶ τὸ 1296 εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Κατήγετο ἐξ εὐγενοῦς οἰκογενείας, ἀλλὰ προτίμησε τὸν μοναχικὸν βίον, καταφυγὼν εἰς τὸ Ἅγιον Ὄρος. Ἐκεῖ ἠσκήθη ὑπὸ τὴν καθοδήγησιν σοφῶν γερόντων εἰς τὴν ἡσυχαστικὴν προσευχήν. Ὅταν ἀνεφύησαν αἱ αἱρετικαὶ θέσεις τοῦ Βαρλαὰμ καὶ τοῦ Ἀκινδύνου, ὁ Παλαμᾶς ἀνεδείχθη θεολόγος ὑπέρμαχος τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως, ὑπερασπιζόμενος τὸ Ἄκτιστον Φῶς καὶ τὴν δυνατότητα θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου.

Ἡ θεολογία του περὶ τῆς διακρίσεως οὐσίας καὶ ἐνεργειῶν τοῦ Θεοῦ ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὰς Συνόδους τῆς Κωνσταντινουπόλεως (1341, 1351, 1368), καθιστῶσα αὐτὸν τὸν μέγαν θεολόγον τῆς ἡσυχαστικῆς παραδόσεως. Ἀνέδειξε πῶς ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ δὲν εἶναι κτιστή, ἀλλὰ θεία ἐνέργεια ποὺ μετέχουν οἱ Ἅγιοι. Ἐξελέγη Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης τὸ 1347, καὶ ἐποίμανε τὸ ποίμνιον ἐν καιρῷ δυσχερεῖ, μὲ τοὺς Ζηλωτὲς νὰ ταράσσουν τὴν πόλιν. Ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνῃ τὸ 1359, καὶ ἐκανονίσθη ἅγιος ἤδη τὸ 1368, ἐνῷ ζῶσαν ἀκόμη πολλοὶ ἐκ τῶν μαθητῶν του.

Ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Κωνσταντῖνος ὁ Ὑδραῖος ἔζησε κατὰ τὴν περίοδον τῆς Τουρκοκρατίας καὶ κατήγετο ἐκ τῆς νήσου Ὕδρας. Ὡς νέος ἀνὴρ γεμᾶτος ζῆλον διὰ τὴν πίστιν, ὁμολόγησε τὴν Ὀρθοδοξίαν ἐνώπιον τῶν Τούρκων, ἀρνούμενος νὰ ἀποστατήσῃ. Ὑπέμεινε βασανιστήρια καὶ τελικῶς ἀπεκεφαλίσθη διὰ τὴν πίστιν του, μαρτυρῶν τὴν ἀδιάλειπτον συνέχειαν τοῦ μαρτυρικοῦ πνεύματος τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ μνήμη του ἐνισχύει τοὺς πιστοὺς εἰς τὴν ὁμολογίαν τῆς πίστεως καὶ εἰς κάθε γενεάν.

Απολυτίκιο

Ἀπολυτίκιον τοῦ Ἀποστολου
Ἦχος γ'
Απόστολε Ἅγιε Φίλιππε, πρέσβευε τῷ ἐλεήμονι Θεῷ, ἵνα πταισμάτων ἄφεσιν, παράσχῃ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν

Ἀπολυτίκιον τοῦ Μάρτυρος
Ἦχος α'
Τῆς ἐρήμου πολίτης Τὸν λαμπρὸν γόνον Ὕδρας καὶ τῆς Ῥόδου τὸ καύχημα, καὶ Νεομαρτύρων τὸ κλέος, Κωνσταντῖνον τιμήσωμεν, ἐν ὕμνοις καὶ ᾠδαῖς πνευματικαῖς, τὴν μνήμην ἐκτελοῦντες τὴν αὐτοῦ, ἵνα λάβωμεν πλουσίαν τὴν ἀμοιβήν, παρὰ Θεοῦ κραυγάζοντες· δόξα τῷ σὲ δοξάσαντι Χριστῷ, δόξα τῷ σὲ ἐνισχύσαντι, καὶ ἐν ὑστέροις καιροῖς σε στεφανώσαντι

Κοντάκιο

Φοβερὸν μυστήριον ἐν σοὶ τελεῖται σήμερον Ἀπόστολε· ἐν φθαρτῷ γὰρ σώματι, ὁ ἄφθαρτος σκηνοῦται Θεός. (Ἀποστόλου Φιλίππου) / Θείας χάριτος θησαυρόν, ἔχοντές σε ἀνεκλιπῆ, πάντες οἱ πιστοί, μέλπομέν σοι Γρηγόριε θεόφρον σοφέ, τὰ χείλη γὰρ σὰ πλουτίζουσιν, ὡς φλόγες τοὺς πιστούς, τὰ πάντας φωτίζοντα, φέγγη τῶν δογμάτων. (Ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ)
✣

Ψηφιακή βοήθεια

Διαθέσιμος

💡 Δοκιμάστε