Άγιοι Γουρίας, Σαμωνάς, Άβιβος
Συναξάρι
Τῶν Ἁγίων Μαρτύρων καί Ὁμολογητῶν Γουρία, Σαμωνᾶ καί Ἀβίβου. Τοῦ ἐν Ἁγίοις Πατρός ἡμῶν Θωμᾶ, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.
Βίος και Πολιτεία
Οἱ Ἅγιοι Μάρτυρες Γουρίας, Σαμωνᾶς καὶ Ἄβιβος ἔζησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῶν διωγμῶν τοῦ Διοκλητιανοῦ καὶ Μαξιμιανοῦ, στὶς ἀρχὲς τοῦ 4ου αἰῶνος. Ὁ Γουρίας καὶ ὁ Σαμωνᾶς κατήγοντο ἀπὸ τὴν Ἔδεσσα τῆς Μεσοποταμίας καὶ ὑπῆρξαν φλογεροὶ κήρυκες τῆς πίστεως. Ὅταν ξέσπασε ὁ διωγμὸς ἐναντίον τῶν Χριστιανῶν, ἀρνήθηκαν νὰ θυσιάσουν στὰ εἴδωλα καὶ ὁμολόγησαν ἀφόβως τὸν Χριστόν. Ὁ Ἄβιβος ἦταν νεώτερος, διάκονος τῆς Ἐκκλησίας, καὶ προστέθηκε στὸ μαρτύριο τῶν δύο συναθλητῶν του, ὁλοκληρώνοντας τὴν τριάδα τῶν ἱερῶν ὁμολογητῶν.
Τὸ μαρτύριο τῶν Ἁγίων ὑπῆρξε μακρὸ καὶ ὀδυνηρό. Ὑπέστησαν φρικτὰ βασανιστήρια, ῥαβδισμούς, ξεσχίσματα σαρκῶν, καὶ φυλάκιση σὲ σκοτεινὰ καὶ ἀνθυγιεινὰ κελιά. Ὁ Γουρίας καὶ ὁ Σαμωνᾶς ὑπέμειναν πρῶτοι τὰ βάσανα καὶ ἀποκεφαλίσθηκαν, παραδίδοντας τὶς ψυχές τους στὸν Κύριο. Ὁ Ἄβιβος, λίγο ἀργότερα, παρουσιάσθηκε ἐνώπιον τοῦ ἄρχοντος καὶ ὁμολόγησε τὴν πίστη του μὲ ἀνδρεία. Μετὰ ἀπὸ φοβερὰ βασανιστήρια, κατεδικάσθη νὰ καεῖ ζωντανός. Οἱ τρεῖς ἅγιοι ἔδειξαν ὑπομονὴ ἀνείκαστη καὶ χαρὰ πνευματική, στεφανωθέντες μὲ τὸ στέφανος τοῦ μαρτυρίου.
Ἡ πνευματικὴ παρακαταθήκη τῶν τριῶν Μαρτύρων εἶναι ἡ ἀκλόνητη πίστη καὶ ἡ ἀφοσίωση στὸν Χριστό. Διδάσκουν τὴν Ἐκκλησία ὅτι οὔτε τὰ βασανιστήρια, οὔτε ὁ φόβος τοῦ θανάτου δύνανται νὰ χωρίσουν τὸν πιστὸ ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Ἡ ὁμολογία τους ἐνίσχυσε τοὺς διωκομένους Χριστιανοὺς τῆς ἐποχῆς τους καὶ συνεχίζει νὰ ἐμπνέει κάθε πιστό, ὅταν καλεῖται νὰ ὑπερασπισθεῖ τὴν πίστη του σὲ περιβάλλον ἐχθρικό. Ἡ μνήμη τους τιμᾶται μὲ εὐλάβεια στὴν Ὀρθόδοξη παράδοση.
Θαῦμα διαβόητον συνέβη μετὰ τὸ μαρτύριό τους. Μία νέα γυναίκα, τὴν ὁποία οἱ γονεῖς της ἀνάγκασαν νὰ νυμφευθεῖ εἰδωλολάτρη ἄρχοντα, παρακάλεσε τοὺς Ἁγίους νὰ τὴν προστατεύσουν ἀπὸ τὴν ὕβρη. Ὁ σύζυγός της τὴν ὕβρισε καὶ τὴν ἐγκατέλειψε στὴν ἔρημο. Οἱ Ἅγιοι Γουρίας καὶ Σαμωνᾶς ἐμφανίσθηκαν καὶ τὴν ἔσωσαν, τιμωρώντας τὸν ἄνομο σύζυγο. Τὸ θαῦμα αὐτὸ διαδόθηκε εὐρέως καὶ ὁδήγησε πολλοὺς στὴν πίστη.
Ὁ Ἅγιος Θωμᾶς, Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, ἔζησε τὸν 7ο αἰῶνα καὶ ὑπῆρξε ἄνθρωπος μεγάλης ἀρετῆς καὶ θεολογικῆς σοφίας. Ἀναδείχθηκε Πατριάρχης σὲ δύσκολη περίοδο γιὰ τὴν Ἐκκλησία, ὅταν οἱ θεολογικὲς ἔριδες καὶ οἱ πολιτικὲς ἀναταράξεις ἐπιβάρυναν τὴν αὐτοκρατορία. Διακρίθηκε γιὰ τὴν πατερικὴ διάνοια, τὴν ταπείνωση καὶ τὴν ποιμαντική του μέριμνα. Κοιμήθηκε ἐν εἰρήνῃ, ἀφήνοντας παράδειγμα εὐσεβοῦς ἀρχιερέως καὶ ὁμολογητοῦ τῆς ὀρθῆς πίστεως.
Ἡ ἑορτὴ τῆς 15ης Νοεμβρίου μᾶς καλεῖ νὰ τιμήσουμε τὴν ὁμολογία τῶν Μαρτύρων καὶ τὴν πνευματικὴ ἡγεσία τοῦ Ἁγίου Θωμᾶ, ζητῶντας τὶς πρεσβεῖες τους πρὸς τὸν Κύριο.
Απολυτίκιο
Τὰ θαύματα τῶν Ἁγίων σου Μαρτύρων, τεῖχος ἀκαταμάχητον ἡμῖν δωρησάμενος, Χριστὲ ὁ Θεός, ταῖς αὐτῶν ἱκεσίαις, βουλὰς ἐθνῶν διασκέδασον, τῆς βασιλείας τὰ σκῆπτρα κραταίωσον, ὡς μόνος ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος